Σύνθεση Ερευνητικής Ομάδας

Ερευνητές
Δρ Αρης Ξενάκης, Ερευνητής Α' (Υπεύθυνος Προγράμματος)

Μεταδιδακτορικοί Συνεργαζόμενοι Ερευνητές
Δρ Σπυρίδων Αβραμιώτης, Χημικός
Δρ Βασιλική Παπαδημητρίου, Χημικός
Δρ Χαράλαμπος Σταμάτης, Χημικός

Υποψήφιοι Διδάκτορες
Μαρία Ζουμπανιώτη, Χημικός Μηχανικός
Ευάγγελος Καραβάς, Χημικός

Μεταπτυχιακοί Συνεργάτες
Ευαγγελία Τζίκα, Χημικός
Καρανδρέας Θεόδωρος, Χημικός
Παρμακλής Παρασκευάς, Χημικός Μηχανικός

Συνεργαζόμενοι Τεχνικοί
Μαρία Ρουμπή, Παρασκευάστρια
Στάθης Καλδάνης, Τεχνικός

Αντικείμενο Έρευνας

Το πρόγραμμα Βιομιμητικής και Νανοβιοτεχνολογίας δραστηριοποιείται με τη μελέτη της συμπεριφοράς βιομορίων, όπως είναι τα ένζυμα, σε πρότυπα συστήματα τα οποία προσομοιάζουν με το φυσικό τους περιβάλλον. Οι μελέτες αφορούν σε δομικά και λειτουργικά στοιχεία των βιομορίων όταν αυτά βρίσκονται σε περιβάλλοντα διαστάσεων νανοκλίμακας με περιορισμένη ποσότητα ύδατος, όπως είναι τα μικρογαλακτώματα.

Τα μικρογαλακτώματα ύδατος σε έλαιο είναι λεπτότατες διασπορές ύδατος σε ένα οργανικό - μη πολικό μέσο (έλαιο) σταθεροποιημένες από μια μονοστιβάδα επιφανειοενεργών. Τα συστήματα νανοδιασποράς αυτά επιτρέπουν τη διαλυτοποίηση συστατικών με διαφορετικές πολικότητες, από λιπόφιλα εντοπιζόμενα στη συνεχή οργανική φάση, έως υδρόφιλα εγκλωβιζόμενα στη διεσπαρμένη υδατική φάση, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να αντιδρούν μέσω μίας τεράστιας μεσεπιφάνειας. Ετσι είναι δυνατός ο εγκλωβισμός ενζύμων και η χρήση τους ως καταλυτών αντιδράσεων μεταξύ μη υδατοδιαλυτών υποστρωμάτων. Τα μικρογαλακτώματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης για τη μελέτη μεμβρανικών ενζύμων αλλά και ως μέσα για την προστασία ενζύμων από την απενεργοποίησή τους.

Στο πρόγραμμα Βιομιμητικής αναπτύσσονται κυρίως τέσσερις άξονες:

• Μελέτη δομής-λειτουργίας ενζύμων σε μικρογαλακτώματα
• Δομικές μελέτες μικρογαλακτωμάτων με φασματοσκοπικές τεχνικές
• Ανάπτυξη νέων νανοβιοτεχνολογικών εφαρμογών
• Βιοτεχνολογικές εφαρμογές ελαιολάδου
  

Οι μελέτες αυτές έχουν βρει ποικίλες εφαρμογές που αναπτύσσονται στα πλαίσια της Μονάδας Βιομηχανικής Ενζυμολογίας σε συνεργασία με βιομηχανίες τροφίμων, φαρμακευτικών και καλλυντικών.

Τρέχοντα Χρηματοδοτούμενα Ερευνητικά Προγράμματα

1. Πρόγραμμα ΕΠΑΝ ''Υποστήριξη ερευνητικών Μονάδων για την προτυποποίηση και την εμπορική εκμετάλλευση ερευνητικών αποτελεσμάτων. Εντοπισμός και αξιοποίηση ερευνητικών αποτελεσμάτων με δημιουργία νέων επιχειρήσεων (Spin off). Φάση Α'. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ '' (2002-3) Κωδ. 01 ΠΡΑΞΕ 18. Προϋπολογισμός: 44.000,00 €

2. Πρόγραμμα IKYDA (2002-5) ''Ακινητοποίηση ενζύμων σε οργανογέλες μικρογαλακτωμάτων - Μελέτη σε υπερκρίσιμα ρευστά''.
Συνεργασία με Prof.Werner Kuntz Institute of Physical and Theoretical Chemistry, Regensburg University, Regensburg, Germany Προϋπολογισμός 15.000,00 €

3. Πρόγραμμα ''ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ'' του Καν.1334/02 - ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ - ΟΠΕΚΕΠΕ (2003-4) ''Προσδιορισμός των πλέον σημαντικών και συνήθων ποιοτικών προβλημάτων που εμφανίζουν τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των ελληνικών ελαιόλαδων. Αξιολόγηση τους και παρεμβάσεις θεραπείας'' Προϋπολογισμός 23.600,00 €
Συνεργασία με τις Ερευνητικές ομάδες των:
1. ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε.
2. Αν.Καθ.M.Τσιμίδου, Εργ.Χημείας & Τεχνολ.Τροφίμων, Τμ.Χημείας, Α.Π.Θεσ/νίκης
4. Επ.Καθ.Ε.Ψωμιάδου, Εργ.Χημείας Τροφίμων, Τμ.Χημείας, Παν/μιο Ιωαννίνων

4. Πρόγραμμα ''Κρητική συνεργασία'' του Καν.1334/02 - ΟΠΕΚΕΠΕ - Ο.Π./ Ε.Α.Σ. Σητείας, Μιραμπέλου, Πεζών και Μηλοποτάμου (2004-5) ''Μελέτη παραμέτρων που σχετίζονται με την ποιότητα του παρθένου ελαιολάδου με έμφαση στην επίδραση του βαθμού ωρίμανσης του ελαιολάδου στην περιεκτικότητα σε φυσικά αντιοξειδωτικά'' Προ­ϋπολο­γισμός 29.759,52 €

Συνεργασία με την Ερευνητική ομάδα του Καθ. Ν.Χανιωτάκη, Τμ.Χημείας, Παν/μιο Κρήτης

Πλήρης Κατάλογος Ερευνητικών Έργων

Σύνδεση με τη Βιομηχανία

Συνεργασία με Βιομηχανίες Τροφίμων

ΕΛΑΙΣ Α.Ε.
- Κοινό Πρόγραμμα ΕΠΕΤ ΙΙ ΕΚΒΑΝ 691"Ελληνικό Ελαιόλαδο: Τεχνολογία παραλαβής, προέλευση και ποιότητα".
- Υποβολή ΥΠΕΡ 95 "Ενζυμική βιομετατροπή ελευθέρων λιπαρών οξέων προς ολιγο­γλυκερίδια"
- Κοινό Πρόγραμμα ΠΑΒΕ 99 "Οξειδωτική σταθερότητα παρθένου ελαιολάδου. Διευκρίνηση του ρόλου των χρωστικών και των τοκοφερολών στην οξειδωτική σταθερό­τητα και ανάπτυξη μεθόδου εκτίμησης της οξειδωτικής κατάστασης"
-Τομεακό Πρόγραμμα Διατροφής. "Μελέτη της παρουσίας και της βιοδιαθεσιμότητας φαινολικών αντιοξει­δωτικών σε τρόφιμα της μεσογειακής δίαιτας"
- Υποβολή ΠΕΝΕΔ 2003 ''ΠΑΡΘΕΝΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ : Σταθερότητα και ήσσονα συστατικά. Εφαρμογή στην παραγωγή προϊόντων βελτιωμένης ποιότητας''.

ΓΙΩΤΗΣ Α.Ε.
-Υποβολή ΕΠΕΤ ΙΙ ΕΚΒΑΝ Οι επιπτώσεις της υψηλής πίεσης στα βιολογικά υλικά, εφαρμογή στη βιομηχανία τροφίμων

UNILEVER
- Κοινό Πρόγραμμα BIOTECH της Ευρωπαϊκής Ενωσης (1994-1996) "Structure-function lipase relationships in low water media".

Συνεργασία με Χημικές Βιομηχανίες

MERCK
- Κοινό Πρόγραμμα BRIDGE της Επιτροπής Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (1991-94) New ways of Biotransformation in non-aqueous systems for the synthesis of pharmaceuticals. Application of supercritical gases, organic solvents, liquid membranes and microemulsions

Συνεργασίες με Φαρμακευτικές Βιομηχανίες

MEDICON AE
- Κοιν πρόγραμμα ΥΠΕΡ Ανάπτυξη μίας νέας ομοιγενούς ανοσοενζυμικής μεθόδου για την παραγωγή ενός συστηματος κλινικών εργαστηριακών δοκιμών (κιτ).
- Υποβολή ΕΠΕΤ ΙΙ ΕΚΒΑΝ- 97

ΦΑΡΜΑΤΕΝ ΕΠΕ

- Παραγωγική αξιοποίηση Διπλώματος Ευρεσιτεχνίας
- Κοινό Αυτοχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα ανάπτυξης καλλυντικών σκευασμάτων
- Κοινό πρόγραμμα ΠΑΒΕ Νέα τεχνολογία διαδερμικής χορήγησης φαρμακευτ. Ουσιών
- Κοινό πρόγραμμα ΠΑΒΕΤ Νέα Συστήματα Χορήγησης Φαρμακευτικών και Βιολογικά Ενεργών Ουσιών με Επαναλαμβανόμενη και Ελεγχόμενη Αποδέσμευση

RESCO SA
- Υποβολή ΠΕΝΕΔ 2003 ''Ανάπτυξη συστημάτων νανοδιασποράς βιολογικά ή και φαρμακευτικά ενεργών ουσιών με αντιοξειδωτική ή και αντικαρκινική δράση''

Επιλεγμένες Πρόσφατες Δημοσιεύσεις

1. M. Zoumpanioti, M. Karali, A. Xenakis & H. Stamatis, (2005) ''Lipase biocatalytic processes in surfactant free microemulsion - like ternary systems and related organogels''. Enzym. Microb. Technol.. in press

2. V. Papadimitriou, T.G. Sotiroudis, and A. Xenakis (2005) ''Olive oil microemulsions as a biomimetic medium for enzymatic studies. Oxidation of oleuropein'' J.Am.Oil Chem. Soc. In press.

3. T.G. Sotiroudis, G.T. Sotiroudis, N. Varkas and A. Xenakis (2005) ''Interfacial properties of virgin olive oil-in-water emulsions stabilized by endogenous amphiphiles'' J.Am.Oil Chem. Soc. In press

4. P. Dominguez de Maria, H. Stamatis A. Xenakis J. V. Sinisterra (2004) ''Lipase Factor (LF) as a characterization parameter to explain the catalytic activity of crude lipases from Candida rugosa, ATCC 14830, free or immobilized in microemulsion based organogels'' Enzym. Microb. Technol.. 35, 277-283.

5. P. Dominguez de Maria, H. Stamatis A., Xenakis, J. V. Sinisterra (2004) ''Unexpected reaction profile observed in the synthesis of propyl laurate when using Candida rugosa lipases immobilized in microemulsions based organogels'' Biotechnol. Lett. 26: 1517-20.

6. M.Zoumpanioti, E.Karavas, C.Skopelitis, H.Stamatis, A. Xenakis. (2004) ''Lecithin organogels as model carriers of pharmaceuticals'' Progr. Colloid Polym. Sci., 123, 199-202.

7. E. Hatzara, E.Karatza, S. Avramiotis. A. Xenakis (2004) ''Spectroscopic mobility probing studies of lecithin organogels'' Progr. Colloid Polym. Sci., 123, 94-97

8. T.G. Sotiroudis, S.A. Kyrtopoulos, A. Xenakis, G.T. Sotiroudis (2003) ''Chemopreventive potential of minor components of olive oil against cancer'' Ital. J. Food Sci. 15, 169-185

9. C. Delimitsou, M. Zoumpanioti, A. Xenakis, H. Stamatis (2002) ''Activity and stability studies of mucor miehei lipase immobilized in novel microemulsion based organogels''. Biocatalysis and Biotransformations, 20, 319-327.S.Avramiotis,

10. D. Skoutas, D. Haralabopoulos, S. Avramiotis, T.G. Sotiroudis, A. Xenakis (2001) ''Virgin Olive Oil: Free Radical Production Studied with Spin Trapping EPR Spectroscopy'' J. Am. Oil Chem. Soc. 78, 1121-5.

Πλήρης Κατάλογος Δημοσιεύσεων