Το Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών

Το Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών (ΙΒΕ) ιδρύθηκε το 1960 ως ''Κέντρον Βυζαντινών Ερευνών'' με σκοπό την προαγωγή της έρευνας και την προβολή της ιστορίας και του πολιτισμού του Βυζαντίου. Οι ερευνητικές δραστηριότητες του Ινστιτούτου είναι οργανωμένες σε προγράμματα που καλύπτουν ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων και ειδικοτήτων. Οι μελέτες στηρίζονται στις μαρτυρίες των γραπτών πηγών, φιλολογικών και αρχειακών, των έργων τέχνης και των αρχαιολογικών ευρημάτων. Στο πλαίσιο των προγραμμάτων διερευνώνται, επίσης, οι σχέσεις του Βυζαντίου με τη μεσαιωνική Ευρώπη, τα Βαλκάνια και τον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου.

Το Ινστιτούτο μετέχει στη διεθνή κοινότητα των βυζαντινών σπουδών μέσω των μακροπρόθεσμων προγραμμάτων του, των επιστημονικών του δημοσιεύσεων και της συστηματικής παρουσίας των μελών του σε διεθνή συμπόσια και συνέδρια που διοργανώνονται στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Το Ινστιτούτο διοργανώνει διεθνή συνέδρια και συμπόσια που ερευνούν θεματικούς τομείς σχετιζόμενους με την επιστημονική δραστηριότητα των Προγραμμάτων του. Πανεπιστημιακοί και ερευνητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό καλούνται να δώσουν διαλέξεις και σεμινάρια τα οποία παρακολουθούν τα μέλη του ΙΒΕ, συνάδελφοι εκτός του Ινστιτούτου και μεταπτυχιακοί φοιτητές.

Προγράμματα του Ινστιτούτου

1. Αρχειακές, Παλαιογραφικές και Διπλωματικές Έρευνες
2. Τράπεζα Πληροφοριών Βυζαντινής Ιστορίας
3. Βυζάντιο και Σλαβοβαλκανικός Κόσμος
4. Iστορικής Γεωγραφίας Eλληνικού χώρου
5. Βυζάντιο και Δύση
6. Kαθημερινός και κοινωνικός βίος των Bυζαντινών

Φιλοξενούμενα προγράμματα
Πρόγραμμα Ο Θωμάς Ακυινάτης στο Βυζάντιο (Σεπτ. 2007-)

Εκδοτική δραστηριότητα
Από το 1966, οπότε χρονολογείται ο πρώτος, το Ινστιτούτο έχει εκδώσει 84 τόμους, κατανεμημένους σε εννέα σειρές, στους οποίους δημοσιεύονται έρευνες πρωτογενών πηγών, μελέτες και Πρακτικά των Διεθνών Συμποσίων.

Ξεχωριστή σειρά αποτελεί το περιοδικό του Ινστιτούτου, ''Σύμμεικτα'', το οποίο αριθμεί έως τώρα 17 έντυπους τόμους. Από το 2007, το περιοδικό εκδίδεται και σε ηλεκτρονική μορφή με ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο, υπό τον τίτλο ''Βυζαντινά Σύμμεικτα'' (www.byzsym.org). Στην ίδια διεύθυνση, διατίθενται σε ψηφιακή μορφή και οι παλαιότεροι τόμοι του περιοδικού.

Εκπαιδευτική δραστηριότητα
Από το έτος 1987 λειτουργεί στο ΙΒΕ το ''Φροντιστήριο Ιστορικών Επιστημών'', στο οποίο διδάσκουν μέλη του Ινστιτούτου, συνάδελφοι από άλλα Ινστιτούτα του ΕΙΕ και άλλοι ειδικοί επιστήμονες και ερευνητές. Τα μαθήματα αποσκοπούν στην εξοικείωση προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών με εργαλεία απαραίτητα στην ιστορική έρευνα.

Σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, το ΙΒΕ οργανώνει το ετήσιο μεταπτυχιακό και διεπιστημονικό σεμινάριο ''Νίκος Οικονομίδης''.

Ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων
Αγιολογία Ύστερης Βυζαντινής Περιόδου (1204-1453): http://byzhadb.eie.gr
Αποθετήριο του ΕΙΕ ''Ήλιος'': http://helios-eie.ekt.gr/EIE
Αρχαιολογία της Πόλης των Αθηνών: www.eie.gr/archaeologia/gr/index.aspx
Βυζαντινά Μνημεία Αττικής: www.eie.gr/byzantineattica
Η Ονειρική Εμπειρία στο Βυζάντιο: http://dib.eie.gr
Πανδέκτης: Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών Τεκμηρίων Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού: www.ekt.gr/pandektis
Σύγχρονες Εφαρμογές Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Βιβλιοδεσίας: http://seby.fortytwo.gr/dashboard
Τράπεζα Πληροφοριών Βυζαντινής Ιστορίας

Βιβλιοθήκη Δ.Α. Ζακυθηνού
Η κοινή Βιβλιοθήκη των Ινστιτούτων Βυζαντινών και Νεoελληνικών Ερευνών ιδρύθηκε με σκοπό την παροχή της αναγκαίας βιβλιογραφικής υποστήριξης στα μέλη τους. Κατά συνέπεια ο κύριος όγκος των τίτλων της αντανακλά τις εξειδικευμένες ερευνητικές κατευθύνσεις των προγραμμάτων τους. Σήμερα, η συλλογή περιλαμβάνει περίπου 35.000 τίτλους (βιβλία, περιοδικά, ανάτυπα, χάρτες κ.ά.) και ο κατάλογός της είναι προσβάσιμος μέσω του διαδικτύου (http://argo.ekt.gr).

Φιλοξενία επιστημόνων
Το ΙΒΕ, σε συνεργασία με τα άλλα δύο Ινστιτούτα ανθρωπιστικών ερευνών του ΕΙΕ, επιδιώκει τη δημιουργία Διεθνούς Κέντρου Ελληνικών Σπουδών. Στο πλαίσιο αυτό φιλοξενούνται υπότροφοι του Κοινωφελούς Ιδρύματος ''Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης'', στους οποίους παρέχεται επιστημονική και τεχνική υποστήριξη.