ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ > Τομέας Βυζαντινών Ερευνών

Προγράμματα

 

 

 


 

Αρχειακές, Παλαιογραφικές και Διπλωματικές Έρευνες

1. Aρχεία και Xειρόγραφα του Aγίου Όρους

Συντονιστής: Kρίτων Xρυσοχοΐδης
Mέλος: Zήσης Mελισσάκης(2003-)
Eξωτερικοί συνεργάτες: B. Δημητριάδης, C. Pavlikianov, I. Kολοβός, Φ. Kοτζαγεώργης

Oι δραστηριότητες του προγράμματος εστιάζονται: α) Στη συνολική έρευνα των αθωνικών αρχείων καί στην έκδοση εκτεταμένων επιτομών εγγράφων (regestes) επιμέρους μονών. β) Στην έρευνα των αθωνικών συλλογών χειρογράφων και στην έκδοση νέων καταλόγων χειρογράφων. γ) Στην ψηφιοποίηση και δημιουργία βάσης δεδομένων των αθωνικών αρχείων. δ) Στη συμμετοχή σε συναφή ευρωπαϊκά και ελληνικά προγράμματα

1.1. Δημοσιεύματα: ''Αθωνικά Σύμμεικτα''

Τόμ. 8. Α. Γιαννακόπουλος, Αρχείο της Ι. Μ. Σταυρονικήτα. Επιτομές εγγράφων, 1533-1800, Αθήνα 2001 (σ. 223)
Τόμ. 9. Β. Αναστασιάδης, Αρχείο της Ι. Μ. Χιλανδαρίου. Επιτομές μεταβυζαντινών εγγράφων, Αθήνα 2002 (σ. 488)
Τόμ . 10. Athos. La Sainte Montagne. Tradition et renouveau dans l'art (σ. 220) (υπό έκδοση, Οκτώβριος 2005)

1.2. Έρευνες σε εξέλιξη - προετοιμασία εκδόσεων

1.2.1. Αρχεία μονών:

. Αρχείο της Ι. Μ. Ιβήρων. Επιτομές εγγράφων, 1486-1800 (580 έγγραφα) (Κ. Χρυσοχοΐδης).

. Αρχείο της Ι. Μ. Εσφιγμένου. Επιτομές εγγράφων, 1528-1800 (120 έγγραφα) (Ζ. Μελισσάκης).

. The Athonite Monastery of Zographou from 980 to 1801. The Philological Evidence of its Greek and Slavic Archives (σ. 178) (C. Pavlikianov, Πανεπιστήμιο Σόφιας): αναμένεται η έκδοση.

. Τα οθωμανικά έγγραφα της Σιμωνόπετρας (σ. 380) (καθ. Β. Δημητριάδης): αναμένεται η έκδοση.

. Η σύνταξη επιτομών των οθωμανικών εγγράφων των μονών Ξηροποτάμου (δρ. Ι. Κολοβός) και Αγίου Παύλου (δρ. Φ. Κοτζαγεώργης): εργασία σε εξέλιξη.

Όλες οι μελέτες θα δημοσιευθούν στην εκδοτική σειρά ''Αθωνικά Σύμμεικτα''.

1.2.2. Κατάλογοι χειρογράφων:

. Ι. Μ. Ιβήρων, Κατάλογος των ελληνικών κωδίκων, τόμος Δ, αρ. 328-400 (Ζ. Μελισσάκης).

. Κατάλογος ελληνικών κωδίκων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Τυρνάβου (10ος-18ος αι., 41 κώδικες) (Ζ. Μελισσάκης).

Υπογράφηκε πρωτόκολλο συνεργασίας μεταξύ του Προγράμματος και των Αρχείων της Δημοκρατίας της Αλβανίας. Αντικείμενα της συμφωνίας: α) Η σύνταξη και δημοσίευση από την ομάδα μας ενός συνοπτικού καταλόγου των βυζαντινών και μεταβυζαντινών κωδίκων και εγγράφων που φυλάσσονται στα Κεντρικά Αρχεία του Κράτους (Αλβανία), β) Η εκπαίδευση και εξειδίκευση νέων Αλβανών επιστημόνων στην Ελληνική Παλαιογραφία και Διπλωματική (Ιούνιος 2004).

1.3. Ψηφιοποίηση, συγκρότηση βάσης

5000 έγγραφα από τα αρχεία του Αγίου Όρους και της Πάτμου ψηφιοποιήθηκαν και εισήχθησαν σε βάση δεδομένων, η οποία στο εγγύς μέλλον θα είναι προσβάσιμη (Πρόγραμμα: ''Πανδέκτης'').

1.4. Ανάληψη και εκτέλεση προγραμμάτων

1.4.1. ''Αναζητώντας τη βοήθεια των τσάρων. Άθως και Ρωσία (16ος-17ος αι.)''. Το πρόγραμμα εστιάζει στις σχέσεις Άθω και Ρωσίας κατά τον 16ο-17ο αι., με βάση στοιχεία από τα αρχεία του Αγίου Όρους και της Μόσχας (σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γενικής Ιστορίας της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, δρ. Vera Tchentsova).

1.4.2. Ευρωπαϊκό πρόγραμμα (Culture 2000): ''Rinascimento Virtuale. Digitale Palimpsestforschung '' (σε συνεργασία με άλλα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και ινστιτούτα). Το πρόγραμμα εστιάζει στη χρήση νέων τεχνολογιών για τη μελέτη και ανάγνωση ελληνικών παλιμψήστων χειρογράφων. Η σύγχρονη τεχνολογία της πολυφασματικής φωτογράφησης παλιμψήστων χειρογράφων '' MuSIS '' αναπτύχθηκε από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας και Έρευνας (Πανεπιστήμιο Κρήτης).






 
 

© National Hellenic Research Foundation (NHRF), 48 Vassileos Constantinou Ave., 11635 Athens, Greece, Tel. +302107273700, Fax. +302107246618