Συντονισμός: Χριστίνα Αγγελίδη
Μέλη: Ηλίας Αναγνωστάκης, Ευτυχία Παπαδοπούλου, Μαρία Λεοντσίνη, Γεράσιμος Μέριανος, Νίκη Τσιρώνη
Εξωτερικοί συνεργάτες: Γ.Θ. Καλόφωνος, Κατερίνα Νικολάου, Τ. Ντέηβις, Τ. Παπαμαστοράκης

Tο πρόγραμμα (συγκροτήθηκε το 2000) αποσκοπεί στη διερεύνηση πτυχών της βυζαντινής καθημερινότητας και την αλληλεπίδραση ανάμεσα στις πραγματικότητες και την αποτύπωσή τους στις κοινωνικές σχέσεις. H ερευνητική δραστηριότητα του προγράμματος στηρίζεται στις μαρτυρίες των κειμένων, των έργων τέχνης και των αντικειμένων και με τη μελέτη τους επιδιώκεται η ανάλυση και η κατανόηση αντιλήψεων της βυζαντινής κοινωνίας που εδράζονται σε καθημερινές συνήθειες, και η ανίχνευση της αντιστοιχίας των συμπεριφορών με τους τρόπους που επιλέγονται για την γραπτή και την εικαστική διατύπωση νέων κοινωνικών αιτουμένων. Για την εκπόνηση επιμέρους ερευνητικών έργων και την πραγματοποίηση των δραστηριοτήτων του, το Πρόγραμμα έχει αναπτύξει δίκτυο συνεργασιών με πανεπιστημιακούς και ανεξάρτητους ερευνητές από την Eλλάδα και το εξωτερικό. Tα μέλη του Προγράμματος συμμετέχουν στη διοργάνωση συνεδρίων και επιστημονικών συναντήσεων και συνεργάζονται σε ερευνητικά προγράμματα ελληνικών και ξένων ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και ως επιστημονικοί σύμβουλοι σε ελληνικά πολιτιστικά Iδρύματα.

H τρέχουσα μορφή του προγράμματος περιλαμβάνει δύο διακριτές αλλά συμπληρωματικές κατευθύνσεις.

1. ''Tεχνολογία και διαχείριση αγροτικών προϊόντων στο Βυζάντιο''.

Oι σχετικές μελέτες επικεντρώνονται στην εξέλιξη της τεχνολογίας για την παραγωγή κρασιού, ελαιολάδου, ζωικών προϊόντων και στη συμβολή της καλλιέργειας και εμπορείας των προϊόντων αυτών στην οικονομία του Bυζαντίου και των χωρών της Aνατολικής Mεσογείου κατά τους Mέσους Xρόνους.
Στο πλαίσιο της κατεύθυνσης εκπονούνται η προγραμματίζονται τα ακόλουθα επιμέρους έργα:
• Γλωσσάρι της ελληνικής ορολογίας των ληνών
• Χρονολόγιο μονεμβασίου οίνου - Malvasia
• Ιστορία της ελιάς και του ελαιολάδου
• Ψηφιοποίηση και δημοσίευση στο διαδίκτυο της σειράς ''Οίνον ιστορώ'' (σε συνεργασία με την Ευαγγελία Μπαλτά, ΙΝΕ/ΕΙΕ)
• Ψηφιοποίηση και έκδοση στο διαδίκτυο των έργων του Φαίδωνος Κουκουλέ (σε συνεργασία με το Κέντρο Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών)

2. ''Aντιλήψεις, συμπεριφορές και τρόποι έκφρασης''.

H κατεύθυνση μελετά την εξέλιξη των κοινωνικών και ηθικών μηχανισμών που ελέγχουν τις αντιλήψεις για τις αισθήσεις και τα συναισθήματα, την κατασκευή του κοινωνικού φύλου και τη μετάβαση από συλλογικές σε εξατομικευμένες συμπεριφορές. Σημαντική παράμετρο για τις σχετικές έρευνες αποτελεί επίσης η μελέτη των οικονομικών αντιλήψεων και του φαντασιακού των Βυζαντινών.
Στην κατεύθυνση περιλαμβάνεται η συγκρότηση και η δημοσίευση στο διαδίκτυο της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων ''Ονειρική εμπειρία στο Βυζάντιο'', η οποία θα παράσχει ερευνητικό εργαλείο για τη μελέτη της λειτουργίας και της χρήσης των ονείρων στο Βυζάντιο. Η δοκιμαστική φάση της βάσης είναι προσβάσιμη στην διεύθυνση: dib.eie.gr.

Στις πρόσφατες δραστηριότητες του Προγράμματος περιλαμβάνονται:

Διαλέξεις προσκεκλημένων ομιλητών
• Kαθηγήτρια Carolina Cupane (Πανεπιστήμιο Βιέννης): Λογοτεχνικές εικόνες και ιδεολογικά πρότυπα: Οι ήρωες του βυζαντινού μυθιστορήματος (6 Δεκεμβρίου 2006)
• Kαθηγήτρια Judith Herrin (King's College, Λονδίνο): The Lure of Byzantium: Byzantine Princesses in the West (1 Φεβρουαρίου 2008)
• Καθηγητής Dennis Tedlock (Πολιτειακό Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης στο Μπάφαλο): Hearing Voices in Mayan Texts: From Hieroglyphs to the Alphabet (26 Μαΐου 2008)

Διεθνή Συμπόσια
• 2000: ''Η αφύπνιση των αισθήσεων και προσωπικές προτιμήσεις (11ος-15ος αιώνας)'' (Αθήνα, ΙΒΕ/ΕΙΕ, 24-25 Νοεμβρίου)
• 2005: ''Το βιβλίο στο Βυζάντιο: Βυζαντινή και μεταβυζαντινή βιβλιοδεσία'' (σε συνεργασία με το Πρόγραμμα του ΙΒΕ ''Αρχειακές, παλαιογραφικές και διπλωματικές έρευνες'', Αθήνα, ΙΒΕ/ΕΙΕ, 13-16 Νοεμβρίου)
• 2006: ''Μονεμβάσιος οίνος - Μονοβασ(ι)ά - Malvasia'' (σε συνεργασία με το Πρόγραμμα του ΙΒΕ ''Ιστορική Γεωγραφία του ελλαδικού χώρου'', Αθήνα, ΙΒΕ/ΕΙΕ, 19-20 Μαΐου)
• 2008: ''Όνειρα και οράματα στην ύστερη Αρχαιότητα και στο Βυζάντιο'' (Αθήνα, ΙΒΕ/ΕΙΕ, 23-24 Μαΐου)
• 2008: ''Ζώα και περιβάλλον στο Βυζάντιο (7ος-12ος αιώνας)'', (Αθήνα, ΙΒΕ/ΕΙΕ, 6-7 Ιουνίου)

Εκδόσεις
• 2004: Το Βυζάντιο ώριμο για αλλαγές. Επιλογές, ευαισθησίες και τρόποι έκφρασης από τον ενδέκατο στον δέκατο πέμπτο αιώνα, επιμ. Χ. Αγγελίδη
• 2005: Κ. Νικολάου, Η γυναίκα στη μέση βυζαντινή εποχή. Κοινωνικά πρότυπα και καθημερινός βίος στα αγιολογικά κείμενα
• 2006: A. Kazhdan, A History of Byzantine Literature (850-1000), επιμ. Χ. Αγγελίδη
• 2006: Μονεμβάσιος οίνος - Μονοβασ(ι)ά - Malvasia, επιμ. H. Αναγνωστάκης
• 2008: Η. Αναγνωστάκης, Βυζαντινός οινικός πολιτισμός. Το παράδειγμα της Βιθυνίας