Ο Βασίλης Λ. Σουλιώτης γεννήθηκε το 1957 στην Αθήνα. Είναι πτυχιούχος του Χημικού τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών (1981) και Διδάκτωρ Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πάτρας (1987). Από το 1988 μέχρι σήμερα είναι στέλεχος στο εργαστήριο Χημικής Καρκινογένεσης του Ινστιτούτου Βιολογικών Ερευνών και Βιοτεχνολογίας τού Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών αρχικά ως επιστημονικός συνεργάτης (1988-200) και αργότερα ως ερευνητής Β' (2000-σήμερα). Οι βασικοί στόχοι της επιστημονικής του δραστηριότητας είναι: (α) η διερεύνηση του ρόλου της βλάβης και της επιδιόρθωσης του DNA στο μηχανισμό της χημικής καρκινογένεσης και (β) η εφαρμογή μοριακών μεθόδων στην εκτίμηση των κινδύνων από χημικούς καρκινογόνους παράγοντες. Σαν μοντέλο έρευνας χρησιμοποιείται η μελέτη της βλάβης και της επιδιόρθωσης του DNA από αλκυλιωτικές ενώσεις στις οποίες υπάρχει ανθρώπινη έκθεση όπως: (1) περιβαλλοντικής σημασίας Ν-νιτρωδοενώσεις για τις οποίες υπάρχουν υποψίες ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην αιτιολογία του ανθρώπινου καρκίνου και (2) τα αλκυλιωτικά κυτταροστατικά φάρμακα (π.χ. μελφαλάνη, κυκλοφωσφαμίδιο) με τα οποία εξετάζεται η αλκυλίωση του ανθρώπινου DNA και η σχέση της με τη θεραπευτική και καρκινογόνο δράση των ουσιών αυτών. Παρά την αναγνωρισμένη σημασία της βλάβης του DNA στη χημειοθεραπεία του καρκίνου, οι σχετικές μελέτες σε ανθρώπους είναι εξαιρετικά περιορισμένες, λόγω κυρίως της απουσίας ευαίσθητων μεθοδολογιών μέτρησης βλαβών του DNA. Εμείς λοιπόν, αφού αναπτύξαμε στο εργαστήριο μας τις κατάλληλες μεθοδολογίες, μελετάμε τη βλάβη/επιδιόρθωση του DNA σε λεμφοκύτταρα περιφερικού αίματος ασθενών με πολλαπλούν μυέλωμα μετά την επίδραση μελφαλάνης in vitro (ατομική ικανότητα επιδιόρθωσης του DNA) καθώς και in vivo δηλαδή μετά τη χημειοθεραπευτική επίδραση των ασθενών με το φάρμακο αυτό. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορέσουμε να διαπιστώσουμε εάν είναι δυνατόν (α) να χρησιμοποιήσουμε τη βλάβη/επιδιόρθωση του DNA σαν ένα βιολογικό δείκτη που σχετίζεται με την κλινική απόκριση και τις παρενέργειες του φαρμάκου (δευτερογενείς καρκίνοι) και (β) να γίνει εξατομίκευση των χημειοθεραπευτικών πρωτοκόλλων με το να ληφθεί υπόψη η ξεχωριστή ικανότητα κάθε ασθενούς να συσσωρεύει και να επιδιορθώνει κυτταροτοξικές βλάβες του DNA.
Πρόσφατες δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά:
Dimopoulos, M.A., Souliotis, V.L., Anagnostopoulos, A., Papadimitriou, C. and Sfikakis, P.P. (2005) Extent of Damage and Repair in the p53 Tumor-Suppressor Gene After Treatment of Myeloma Patients With High-Dose Melphalan and Autologous Blood Stem-Cell Transplantation Is Individualized and May Predict Clinical Outcome. J Clin Oncol. 2005 May 9; [Epub ahead of print]
Souliotis, V.L., Sfikakis, P.P., Anderson, L.M. and Kyrtopoulos, S.A. (2004) Intra and intercellular variations in the repair efficiency of O6 methylguanine, and their contribution to kinetic heterogeneity. Mutat. Res., 568, 155-170.
Souliotis, V.L., Dimopoulos, M.A., Sfikakis, P.P. (2003) Gene-specific formation and repair of DNA monoadducts and interstrand cross-links after therapeutic exposure to nitrogen mustards. Clin. Cancer Res., 9, 4465-74.
Katsiari, C.G., Liossis, S.N., Souliotis, V.L., Dimopoulos, A.M., Manoussakis, M.N., Sfikakis, P.P. (2002) Aberrant expression of the costimulatory molecule CD40 ligand on monocytes from patients with systemic lupus erythematosus. Clin. Immunol., 103, 54-62.
Souliotis, V.L., Henneman, J.R., Reed, C.D., Chhabra, S.K., Diwan, B.A., Anderson, L.M., Kyrtopoulos, S.A.. (2002) DNA adducts and liver DNA replication in rats during chronic exposure to N-nitrosodimethylamine (NDMA) and their relationships to the dose-dependence of NDMA hepatocarcinogenesis. Mutat. Res., 500, 75-87.
Chhabra, S.K, Anderson, L.M., Perella, C., Desai, D., Amin, S., Kyrtopoulos, S.A, Souliotis, V.L. (2000) Coexposure to ethanol with N-nitrosodimethylamine or 4-(Methylnitrosamino)-1-(3-pyridyl)-1-butanone during lactation of rats: marked increase in O(6)-methylguanine-DNA adducts in maternal mammary gland and in suckling lung and kidney. Toxicol. Appl. Pharmacol., 169, 191-200.
Sfikakis, P.P., Dimopoulos, M.A., Souliotis, V.L., Charalambopoulos, D., Mavrikakis, M. and Panayiotidis, P.P. (1998) Effects of 2-chlorodeoxyadenosine and gold sodium thiomalate on human bcl-2 gene expression. Immunopharmacology and Immunotoxicology, 20, 63-78.
Souliotis, V.L., van Delft, J.H.M., Steenwinkel, M.J., Baan, R.A. and Kyrtopoulos, S.A. (1998) DNA adducts, mutant frequencies and mutation spectra of lacZ transgenic mice treated with N-nitrosodimethylamine. Carcinogenesis, 19, 731-739.
Συμμετοχή σε τρέχοντα ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα:
(1) ''Mechanism-based approaches to improved cancer risk assessment of ambient air polycyclic aromatic hydrocarbons'' (AMBIPAH; QLRT CT-2002 02402; EU FP5, 2003-2005; co-ordinator: S.A. Kyrtopoulos; NHRF budget, 50% EC contribution: 143.577 euro)
(2) ''Environmental Cancer, Nutrition and Individual Susceptibility'' (ECNIS, EU FP6 Network of Excellence, 2005-2009; co-ordinator: Dr. K. Rydzynski, NOFER Institute, Lodz, Poland; NHRF budget for first 18 months, 50% EC contribution: 216.640 euro)
(3) ''Newborns and Genotoxic exposure risks'' (NewGeneris, EU FP6 Integrated Project; 2005-2009; co-ordinator: Dr. J. Kleinjans, University of Maastricht, Netherlands; NHRF budget for first 18 months, 50% EC contribution: 215.000 euro)
Συνεργασίες:
(1) Dr. J.Η.Μ. van Delft. Nutrition and Toxicology Research Institute Maastricht (NUTRIM), University of Maastricht, The Netherlands.
(2) Dr. P.B. Farmer. Cancer Biomarkers and Prevention Group, Biocentre, University of Leicester, United Kingdom.
(3) Drs. L.H.M. Mullenders, and M.I. Fousteri. Leiden University Medical Center, Dept. Rad.Gen. & Chem.Mut., Leiden, 2300 RA, The Netherlands.
(4) Καθ. Π.Π. Σφηκάκης. Εργαστήριο Ανοσολογίας, Α' Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών.
(5) Καθ. Μ.Α. Δημόπουλος. Τμήμα Ογκολογίας, Θεραπευτική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών.