Μέλη Ερευνητικής Ομάδας

Δρ. Aποστολία Γκιάλη,
Ερευνήτρια Α' βαθμίδας, Υπεύθυνη Προγράμματος
Δρ.  Mερόπη Πατρινού-Γεωργούλα,
Ερευνήτρια Β΄ βαθμίδας 
Βασιλική Γάνου, MSc.,  
Τεχνικός Επιστήμονας

Πρόσφατοι Διδακτορικοί φοιτητές και Μετα-διδακτορικοί υπότροφοι:

Dr.  Michael Leichter, Marie Curie Post-Doctoral Fellow               
Dr.  Marija Marko, Marie Curie Post-Doctoral Fellow
Χριστίνα Παπαδοπούλου, διδακτορική φοιτήτρια
Γεώργιος Μπουκάκης, διδακτορικός φοιτητής
Aγγελική Κορύλλου, διδακτορική φοιτήτρια (σε συνεργασία με το
Πρόγραμμα Χημικής Καρκινογένεσης)

Αντικείμενο Έρευνας

Οι ερευνητικές δραστηριότητες του Προγράμματος αφορούν τους μηχανισμούς που διέπουν την ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στο μετα-μεταγραφικό επίπεδο, στα θηλαστικά. Συγκεκριμένα, η επεξεργασία του νεοσυντιθέμενου pre-mRNA σε ώριμο mRNA απαιτεί την συγκρότηση δυναμικών δομών του πυρήνα με την συμμετοχή  μεγάλου αριθμού πρωτεϊνών με ικανότητα πρόσδεσης RNA [RNA-binding proteins (RBPs)] καθώς και μικρών πυρηνικών συμπλόκων (U-snRNPs) του ματισματοσώματος (spliceosome). Η σημασία του μετα-μεταγραφικού ελέγχου στην κυτταρική φυσιολογία αναδεικνύεται από το γεγονός ότι  ένας μεγάλος αριθμός γενετικών μεταλλάξεων οφείλεται σε ανακριβή (λανθασμένη) επεξεργασία του mRNA.  Τα ερευνητικά  ενδιαφέροντα του Προγράμματος εστιάζουν σε επιλεγμένα μέλη των RBPs και συγκεκριμένα σε μέλη της οικογένειας των ετερογενενών πυρηνικών ριβονουκλεοπρωτεϊνών (hnRNPs) και σε πρωτεΐνες με διπλή ικανότητα πρόσδεσης σε RNA και μονόκλωνο DNA.
Η έρευνα διεξάγεται σε δύο αλληλο-συνδεόμενα επίπεδα:

• Την κατανόηση βασικών ρυθμιστικών διεργασιών της ωρίμανσης του mRNA
• Την  διερεύνηση του βαθμού εμπλοκής  πρωτεϊνών RBP στην ανθρώπινη παθοφυσιολογία.

Κυριότερες Ερευνητικές Δράσεις

Οι πρόσφατες και τρέχουσες ερευνητικές δραστηριότητες αναφέρονται σε:

- Ταυτοποίηση νέων συμπλόκων RNA/πρωτεϊνών που συμμετέχουν στην   
σύζευξη μεταγραφής και ωρίμανσης του mRNA

- Προσδιορισμό δικτύων αλληλεπιδράσεων πρωτεΐνης / πρωτεΐνης και πρωτεΐνης / RNA που αφορούν μέλη πρωτεϊνών RBP.

- Ταυτοποίηση της συμμετοχής πρωτεϊνών hnRNP στον κακοήθη
μετασχηματισμό των κυττάρων και στην αυτοανοσία.

- Εφαρμογή μεθόδων Βιολογίας Συστημάτων (Systems Biology) για τον  
προσδιορισμό  της ομάδας των μορίων mRNA- στόχων που συνδέονται με  
επιλεγμένες πρωτεΐνες RBP.

Εικόνα  1:  Η επίδραση θερμικού σοκ σε κύτταρα HeLa επάγει μεγάλες αλλαγές στην κυτταρική εντόπιση των πρωτεϊνών HuR και hnRNP A1.

Εικόνα  2: Συγκριτική απεικόνιση των σχετικών επιπέδων έκφρασης των πρωτεϊνών hnRNP A/B σε ζεύγη βιοψιών όγκου και φυσιολογικού ιστού του  πνεύμονα από τον ίδιο ασθενή.

Πρόσφατη Χρηματοδότηση από Ανταγωνιστικά Ερευνητικά Προγράμματα

Ευρωπαϊκά:

Marie Curie Host Development for Transfer of Knowledge (TOK-Dev. 2004-2008). "Macromolecular assemblies involved in regulated gene expression: structural/functional characteristics, interplay and novel functions".
Συντονισμός από A. Γκιάλη, Πρόγρ. Μοριακής Βιολογίας RNA. Υλοποίηση από κοινού με τους : A. Πίντζα, Προγρ. Γονιδιακής Ρύθμισης και MN Αλέξη, Προγρ. Μοριακής Ενδοκρινολογίας.

Εθνικά:

ΠΕΝΕΔ 03EΔ264 (2006-2009). «Λειτουργική ανίχνευση διαγνωστικών και θεραπευτικών γονιδίων για την αντιμετώπιση καρκινωμάτων του πνεύμονα και του παχέως εντέρου». Συνεργασία ΙΒΕΒ/ΕΙΕ, Ε.ΚΕ.Β.Ε. «Α. Φλέμιγκ», ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ και ΠΑΝ. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΕΝΕΔ 03EΔ322 (2006-2009). «Μελέτη του μηχανισμού δράσης αντικαρκινικών ενώσεων στην αποπτωτική πορεία του κυττάρου και της αποτελεσματικότητας τους ως χημειοθεραπευτικών μέσων». Συνεργασία ΙΒΕΒ/ΕΙΕ, Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ» και  Ε.Κ.Π.Α.

 "Διερεύνηση της δυνατότητας εφαρμογής της πρωτεΐνης hnRNP A2/B1 ως νέου δείκτη για πρώιμη διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα"
Υπουργείο Υγείας -ΚΕΣΥ (2006-2009) -IBEB/EIE και Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος «Σωτηρία»

Πρόσφατες Δημοσιεύσεις (2007 - )

A fraction of the transcription factor TAF15 participates in interactions with a subset of the spliceosomal U1 snRNP complex
M. Leichter, M. Marko, V. Ganou, M. Patrinou-Georgoula, L. Tora and A. Guialis
Submitted

Deregulated expression of hnRNP A/B proteins in human non-small cell lung cancer: parallel assessment of protein and mRNA levels in paired tumour/non-tumour tissues.
G. Boukakis, M. Patrinou-Georgoula, M. Lekarakou, C. Valavanis and A. Guialis
BMC Cancer (2010) 10, 434-446

hnRNP M interacts with PSF and p54nrb and co-localizes within defined nuclear structures
M. Marko, M. Leichter, M. Patrinou-Georgoula and A. Guialis
Exper. Cell Res. (2010) 316, 390-400

Extensive association of HuR with hnRNP proteins within immunoselected  hnRNP and mRNP complexes
Ch. Papadopoulou, M. Patrinou-Georgoula and A. Guialis
Biochim. Biophys. Acta (2010)1804, 692-703. 

Human U1 snRNA forms a new chromatin-associated snRNP with TAF15.
L. Jobert, N. Pinzon, E. Van Herreweghe, B.E. Jady, A. Guialis, T. Kiss and L. Tora
EMBO Rep. (2009) 10, 494-500. 

Cell death induced by N-methyl-N-Nitrosourea, a model SN1 methylating agent, in two lung cancer cell lines of human origin
A. Koryllou, M.Patrinou-Georgoula, C. Troungos and V. Pletsa
Apoptosis (2009) 14, 1121-1133.

Overexpression of hnRNPA2/B1 in bronchoscopic specimens: a potential early detection marker in lung cancer
S. Katsimpoula, M. Patrinou-Georgoula, N. Makrilia, K. Dimakou , A. Guialis , K. Dimakou, D. Orfanidou and KN Syrigos
Anticancer Res., 2009, 29, 1373-1382

Comparative qualitative and quantitative analysis of scleroderma (systemic sclerosis) serologic immunoassays
L. Picha, I. Pakas, A. Guialis, H.M. Moutsopoulos and P.G. Vlachoyiannopoulos
J. Autoimmun. (2008) 31, 166-174

Multiple specificities of autoantibodies against hnRNP A/B proteins in systemic rheumatic diseases and hnRNP L as an associated novel autoantigen
S. Siapka, M. Patrinou-Georgoula, P.G. Vlachoyiannopoulos and A. Guialis
Autoimmunity (2007) 40, 223-233