Βιογραφικό Σημείωμα

Αντιγόνη Νουνού

ΠΛΗΡΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η Αντιγόνη Νουνού σπούδασε φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, θεωρητική φυσική υψηλών ενεργειών στο Imperial College, και φιλοσοφία της επιστήμης και φιλοσοφία της φυσικής στο London School of Economics. Πριν τον ερχομό της στο Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών το Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών είχε εργαστεί στο Πανεπιστήμιο Πατρών και στο Πανεπιστήμιο της Μιννεσότα. Το ερευνητικό της έργο επικεντρώνεται σε τρεις θεματικές ενότητες οι οποίες είναι, κατά τη γνώμη της, αλληλένδετες: θεμελίωση των θεωριών βαθμίδος, επιστημονική εξήγηση και επιστημονική κατανόηση, και δομικές προσεγγίσεις στον επιστημονικό ρεαλισμό.

Ο τελικός στόχος της έρευνάς της αναφορικά με τη θεμελίωση των θεωριών βαθμίδος είναι η παρουσίαση αναλύσεων των εννοιών και των μαθηματικών οντοτήτων που εμφανίζονται στις θεωρίες αυτές, που με τη σειρά τους θα διαφωτίσουν το οντολογικό status αυτών των εννοιών και οντοτήτων. Οι θεωρίες βαθμίδος παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι ενώ κάποιες από τις μαθηματικές οντότητες που μετέχουν σε αυτές αντιστοιχούν σε παρατηρήσημα αντικείμενα ή μεγέθη, κάποιες άλλες οντότητες, συγκεκριμένα τα δυναμικά βαθμίδος, δεν αντιστοιχούν. Επομένως τίθεται το εύλογο ερώτημα: πως μπορούμε να ερμηνεύσουμε τα δυναμικά βαθμίδος και τον ρόλο τους ούτως ώστε να καταλήξουμε σε μία ερμηνεία που να είναι τουλάχιστον συνεπής με τον μαθηματικό φορμαλισμό των θεωριών αυτών, και τέτοια ώστε η μεταφυσική εικόνα που αναδύεται να συνάδει με τις διάφορες προϋπάρχουσες αλλά και δικαιολογημένες πεποιθήσεις μας περί της πραγματικότητας που υπάρχει πίσω από τα φαινόμενα;

Προκειμένου να απαντηθεί το πρώτο μέρος του ερωτήματος αυτού, υποχρεούμαστε να χρησιμοποιήσουμε μαθηματικές αναλύσεις κατά κόρον. Σε σχέση με το δεύτερο μέρος του, όμως, οφείλουμε να συνδυάσουμε τα συμπεράσματα στα οποία καταλήξαμε με τη βοήθεια των μεθοδολογικών αυτών εργαλείων με εμπεριστατωμένες και εύλογες ιδέες περί επιστημονικής εξήγησης και επιστημονικού ρεαλισμού. Αναφορικά με την έννοια της επιστημονικής εξήγησης, η πεποίθησή της είναι ότι ενώ οι επιστημονικές εξηγήσεις των φυσικών φαινομένων εγγυώνται την κατανόησή τους, η κατανόηση κάποιων φαινομένων, ή έστω κάποιων απόψεων των εν λόγω φαινομένων, που μας παρέχουν οι επιστημονικές θεωρίες και τα επιστημονικά μοντέλα δεν είναι το αποτέλεσμα επιστημονικής εξήγησης, αλλά μιας διαφορετικής χρήσης των θεωριών και των μοντέλων. Το δεύτερο μέρος του τριπτύχου της έρευνάς της αφορά στη διατύπωση και υποστήριξη της πεποίθησής της αυτής. Το ενδιαφέρον της στις δομικές προσεγγίσεις στον επιστημονικό ρεαλισμό, τέλος, υποδαυλίζεται από μια υπόνοια: ο διαχωρισμός των δομικών από τα μη-δομικά στοιχεία επιστημονικών θεωριών και μοντέλων, εφ' όσον είναι δόκιμος και μπορεί να επιτευχθεί, θα μπορούσε ίσως να μας βοηθήσει ν' απαντήσουμε σε ερωτήματα αναφορικά με την πραγματικότητα που υποκινεί τα φαινόμενα, καθώς και με το διαχωρισμό των στοιχείων των διαφόρων θεωριών και μοντέλων σε εκείνα που συμμετέχουν σε επιστημονικές εξηγήσεις και σε εκείνα που αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της επιστημονικής κατανόησης μόνο.