:

Αρχική Σελίδα Ε.Ι.Ε.

:

Επικοινωνία

 
invisible space
  Σ.Π.-Ε.Ι.Ε. Δ.Σ. Συλλόγου Καταστατικό Αρχείο Ανακοινώσεων Εγγραφή Νέων Μελών Links  
Invisible Space

 

Invisible Space

Σύλλογος Προσωπικού ΕΙΕ

Invisible Space

 

Σύλλογος Προσωπικού ΕΙΕ (ΣΠ-ΕΙΕ). Σύντομο ιστορικό.

(αποσπάσματα από το κείμενο του Παναγιώτη Δ. Μιχαηλάρη, διευ/ντή ερευνών ΙΝΕ, που δημοσιεύτηκαν στον τόμο ''Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 1958-2008. Ίδρυση-πορεία-προοπτικές'', Επετειακή έκδοση για τα 50 χρόνια του ΕΙΕ)

Η ίδρυση του ΣΠ-ΕΙΕ

Το όραμα του Γιάγκου Πεσμαζόγλου για την ίδρυση ενός ανεξάρτητου ερευνητικού οργανισμού, πραγματοποιείται με τη γέννηση του Βασιλικού Ιδρύματος Ερευνών -μετέπειτα Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Ε.Ι.Ε.)- με Βασιλικό Διάταγμα στις 9-10-1958, με σκοπό τη διεξαγωγή επιστημονικής έρευνας αιχμής στις γνωστικές περιοχές των ανθρωπιστικών και θετικών επιστημών.

Όμως, ήταν μόλις στα μέσα του 1975, όταν δημιουργείται η κρίσιμη μάζα του απαραίτητου ανθρώπινου δυναμικού και ωριμάζουν οι συνθήκες για συντεταγμένη συνδικαλιστική δράση στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Με αποκλειστική πρωτοβουλία των εργαζομένων στο τότε Κέντρο Φυσικοχημείας, συγκροτήθηκε επισήμως σωματείο με την ονομασία ''Ένωσις Επιστημόνων Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών''. Το σωματείο αυτό, θα αποτελέσει και τη βάση δημιουργίας του μετέπειτα Συλλόγου Προσωπικού του ΕΙΕ (ΣΠ-ΕΙΕ).

Η πρώτη επιτυχημένη ενέργεια του σωματείου (με παραστάσεις του στον τότε υπουργό Πολιτισμού και Επιστημών όπου υπαγόταν το ΕΙΕ, καθώς και με την πρώτη απεργία που εκδηλώθηκε ποτέ στο ΕΙΕ στις 19-9-1975), ήταν η αποτροπή συγχώνευσης με το τότε Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών (ΚΠΕ) ''Δημόκριτος'', πέντε ''τμημάτων'' θετικών επιστημών του Ιδρύματος, αλλά και η υπογραφή της πρώτης Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας και την ένταξη του προσωπικού σε αυτήν με αυστηρά κριτήρια, γεγονός αποφασιστικής σημασίας για την εξέλιξη του Ιδρύματος.

Οι επιτυχημένες αυτές εξελίξεις, η απαίτηση μαζικότερης συμμετοχής των εργαζομένων στο Ίδρυμα, αλλά και η αύξηση του ανθρώπινου δυναμικού, οδηγούν πολύ γρήγορα στη σύσταση του Συλλόγου Προσωπικού ΕΙΕ. Το Καταστατικό του Συλλόγου φέρει ημερομηνία έγκρισης την 15η Οκτωβρίου 1975 και το υπογράφουν ως ιδρυτικά μέλη 61 εργαζόμενοι, που αντιπροσωπεύουν όλες τις κατηγορίες (επιστήμονες, παρασκευαστές, τεχνικοί, διοικητικοί, βιβλιοθηκάριοι, καθαρίστριες). Στα 31 άρθρα του Καταστατικού περιγράφονται επακριβώς ο σκοπός λειτουργίας του Συλλόγου, καθώς και ο τρόπος λειτουργίας του.

Έτσι, λοιπόν, ιδρύθηκε ο Σύλλογος Προσωπικού ΕΙΕ και εφεξής στις τάξεις του θα ενταχθεί σχεδόν όλο το κατά καιρούς προσωπικό του Ιδρύματος.

Το έργο του ΣΠ-ΕΙΕ

Στα χρόνια που πέρασαν, το έργο του ΣΠ-ΕΙΕ, διακρίνεται για τις ενέργειες και τις δραστηριότητες που αντιπροσωπεύουν τη φυσιολογική δράση ενός συνδικαλιστικού οργάνου και αποβλέπουν στη βελτίωση των αποδοχών των εργαζομένων και στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας τους. Ανανεώσεις και βελτιώσεις Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, διεκδικήσεις χρηματικών ενισχύσεων και παροχών ήδη κατακτημένων από συναφείς κλάδους εργαζομένων, διεκδικήσεις αναδρομικών παροχών και καλύτερων συνθηκών ασφάλισης του προσωπικού, αλλά και φροντίδα για την προσφορά ψυχαγωγικών εκδηλώσεων στα μέλη του και στις οικογένειές τους.

Πολλές φορές με νομική συνδρομή, αλλά και με την ακαταπόνητη εργασία των μελών του, προέβη σε δράσεις με όλα τα μέσα πίεσης που διαθέτει ένα συνδικαλιστικό όργανο: παραστάσεις στο ΔΣ του ΕΙΕ και σε άλλες αρχές υπεύθυνες για την ερευνητική πολιτική, ψηφίσματα, στάσεις εργασίας, αλλά και απεργίες.

Ωστόσο, πέρα από συνδικαλιστικές δράσεις, μία από τις σημαντικότερες προσφορές του ΣΠ, ήταν και η διαχείριση διαφόρων ''κρίσεων'' που προέκυπταν κατά καιρούς στο ΕΙΕ, αναστάτωναν τη λειτουργία του και οδηγούσαν σε έκρυθμες καταστάσεις.

Εδώ βέβαια, πρέπει να αναφερθεί ότι το αρχικά το πρόβλημα δεν αφορούσε μόνο το ΕΙΕ αλλά το σύνολο των ερευνητικών ιδρυμάτων της χώρας, γι’ αυτό από το 1981 θα συσταθεί ένα κεντρικό όργανο, το ''Συντονιστικό Όργανο Συνεργαζομένων Σωματείων Ερευνητικών Ιδρυμάτων'' (ΣΩΣΣΕΙ) με αποστολή τη συντονισμένη δράση όλων των συλλόγων για την αναβάθμιση και τον εκδημοκρατισμό της επιστημονικής έρευνας. Καθώς τα προβλήματα μεταλλάσσονταν, το όργανο αυτό θα ατονήσει και στο προσκήνιο θα εμφανιστεί η ''Ένωση Ελλήνων Ερευνητών''.

Έτσι λοιπόν, στις αρχές την δεκαετίας του 1980 και ενόψει της αλλαγής του θεσμικού πλαισίου, ο ΣΠ-ΕΙΕ θα βρεθεί στις πρώτες γραμμές των κινητοποιήσεων, προκειμένου να επιτύχει τις πιθανές βελτιώσεις, αρχικά, στη νέα δομή και τον τρόπο λειτουργίας του ΕΙΕ και εν συνεχεία, στην κατάρτιση του νόμου για την Έρευνα, με σύνθημα τον εκδημοκρατισμό των φορέων της και τη συμμετοχή των εργαζομένων στις σχετικές αποφάσεις. Όμως, σε συνδυασμό και με την αλλαγή του πολιτικού περιβάλλοντος η ένταση των κινητοποιήσεων θα δημιουργήσει και εσωτερικές αντιπαραθέσεις στο ΣΠ. Η δυσπιστία που κυριαρχεί μετατρέπεται σε οξύτητα με αποκορύφωμα κάποια στιγμή τα μέλη του ΔΣ του ΣΠ-ΕΙΕ να ψηφίσουν την απομάκρυνση του Διευθύνοντα Συμβούλου στα τέλη του 1984, ενώ την επόμενη χρονιά το ΔΣ του ΣΠ, θα βρεθεί απολογούμενο στα δικαστήρια για προσβολή του προσώπου του Προέδρου της Δημοκρατίας (πράξη που θα επαναληφθεί και το 1987, υπό άλλες συνθήκες και με μηνυτή τον επόμενο Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΕΙΕ).

Οι αντιπαραθέσεις στο ΣΠ θα συνεχιστούν και μετά την ψήφιση του Νόμου Έρευνας 1514/85, καθώς μεταξύ του ΔΣ του ΣΠ-ΕΙΕ και του ΔΣ του ΕΙΕ παρουσιάζονται διαφορετικές απόψεις για τον τρόπο λειτουργίας του ΕΙΕ, τη σύνθεση των επιτροπών αξιολόγησης, κλπ. Παράλληλα η δράση του Συλλόγου συσχετίζεται και με τη γενικότερη πολιτικοποίηση της εποχής σε όλους τους χώρους κοινωνικής και συνδικαλιστικής δράσης, το οποίο πέρα από την καθαρά συνδικαλιστική του δράση, παρεμβαίνει με την παρουσία των μελών αλλά και με ψηφίσματα σε διάφορες εκφάνσεις της ελληνικής και διεθνούς πολιτικής σκηνής (φοιτητικά αιτήματα, αναγνώριση Εθνικής Αντίστασης, κρίση ΛΑΡΚΟ, αντιπολεμικές διαδηλώσεις, εγκατάσταση αμερικανικών πυραύλων στην Ευρώπη, Πορτογαλική Επανάσταση, Τσερνόμπιλ, επίσκεψη αμερικανού ΥΠ.ΕΞ. στην Ελλάδα κλπ).

Μετά λοιπόν τη σοβαρή κρίση που ταλάνισε σχεδόν επί πέντε χρόνια το ΕΙΕ και κόστισε την καθυστέρηση της προσαρμογής στους κανόνες και τις πολιτικές που άλλαξαν το ερευνητικό πεδίο, με αποτέλεσμα το Ίδρυμα να μην καρπωθεί την ανάπτυξη στον χώρο της έρευνας αλλά να αποκτήσει χρόνια προβλήματα (ακόμα και επιβίωσης), η συνδικαλιστική δράση του ΣΠ-ΕΙΕ, συνεχίζεται προς άλλες κατευθύνσεις. Ο Σύλλογος θα δραστηριοποιηθεί έντονα ενόψει της τροποποίησης του 1514/85, για τη μετατροπή του ΕΙΕ από ΝΠΙΔ σε ΝΠΔΔ (ζήτημα που θα ανακύψει το 1987, το 1994 και το 2004 και θα οδηγήσει το προσωπικό δύο φορές στην κάλπη), για την αποτροπή κατάργησης ερευνητικών κέντρων, θα αναζητήσει με επιμονή τη σύνταξη Κανονισμού Λειτουργίας (πράγμα που ακόμη δεν έχει πραγματοποιηθεί, αν και έχουν γίνει σοβαρές ενέργειες προς τον τομέα αυτό με τη σύνταξη του Εσωτερικού Κανονισμού), για την αύξηση των κονδυλίων για την Έρευνα κλπ.

Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στη τη δράση του Συλλόγου ενόψει της οικονομικής δυσπραγίας που έφθασε στα όρια οικονομικής κρίσης, εξαιτίας του μεγάλου ελλείμματος στα οικονομικά του ΕΙΕ, ως αποτέλεσμα κακών χειρισμών και απείλησε ακόμα και αυτήν την υπόσταση του Ιδρύματος. Ανάλογο πρόβλημα είχε παρουσιαστεί και το 1997 και είχε οδηγήσει τον Σύλλογο σε κινητοποιήσεις και παραστάσεις στα κυβερνητικά όργανα. Το ΣΠ-ΕΙΕ σε συνεργασία με άλλα ερευνητικά ιδρύματα, βρήκε τότε την ευκαιρία να σκοπεύσει στο κέντρο του προβλήματος οργανώνοντας ημερίδες για την κατάσταση της Έρευνας, τον σχεδιασμό και τις προοπτικές της, σε συνδυασμό με την προβληματική που αναπτύσσεται πανευρωπαϊκά. Οι ημερίδες αυτές αποτυπώθηκαν σε έντυπη μορφή, αποτελώντας μια παρακαταθήκη άντλησης ιδεών και συμπερασμάτων, μολονότι θα μπορούσε να παρατηρηθεί ότι για πολλούς λόγους ο ΣΠ-ΕΙΕ δεν έχει παρουσιάσει συγκροτημένη άποψη για την ερευνητική πολιτική στην Ελλάδα.

Σημαντική καμπή στην ιστορία του ΣΠ-ΕΙΕ, αποτελεί και η δράση του ως ιδρυτικού μέλους και έδρας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων σε Ερευνητικά Ιδρύματα Ιδιωτικού Δικαίου (ΠΟΣΕΕΙΙΔ), στα τέλη του 2005, μαζί με τους Συλλόγους Προσωπικού του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ (Αθήνας) και του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (Ηρακλείου Κρήτης). Η Ομοσπονδία ως συνδικαλιστικό όργανο σκοπό έχει τη συνένωση και την ενιαία εκπροσώπηση όλων των σωματείων των εργαζομένων σε Ερευνητικά Ιδρύματα Ιδιωτικού Δικαίου και άλλων παρεμφερών Ιδρυμάτων. Στόχος της η διαφύλαξη και προαγωγή των εργασιακών, κοινωνικών και οικονομικών τους συμφερόντων. Στις τελευταίες μάλιστα αρχαιρεσίες της Ομοσπονδίας (στις 4/10/2008) προστέθηκε και ένα νέο μέλος, ο Σύλλογος Εργαζομένων του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογίας (Θεσσαλονίκης).

Επίλογος

Στα 33 λοιπόν χρόνια λειτουργίας του Συλλόγου και στα 15 περίπου Διοικητικά Συμβούλια που εναλλάχτηκαν στη διοίκησή του, υπηρέτησαν με κάθε τρόπο δεκάδες πρόσωπα, από το επιστημονικό, το διοικητικό και το τεχνικό προσωπικό του Ιδρύματος, που βοήθησαν, ανάλογα με την διάθεση και τις ικανότητές τους, στην πραγμάτωση του έργου του. Αν και η παράθεση των ονομάτων (ως ο ελάχιστος φόρος τιμής στα πρόσωπα τους) δεν μπορεί να αποτυπωθεί σε αυτό το σύντομο ιστορικό, ωστόσο η δήλωση της ευγνωμοσύνης και των ευχαριστιών μας, είναι δεδομένες.

Σίγουρα δεν είναι δυνατόν να αναφερθούμε συστηματικά, σε τόσο μικρό κείμενο, στο σύνολο του έργου του ΣΠ-ΕΙΕ, πιστεύουμε όμως ότι ο Σύλλογος με τη διπλή υπόσταση του συνδικαλιστικού και επιστημονικού οργάνου, συνέβαλε αποφασιστικά στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας του προσωπικού, ενώ με την εποικοδομητική κριτική των θέσεων του ΔΣ του ΕΙΕ, αλλά και τη στήριξή του όταν οι συνθήκες ο επέβαλλαν, συνετέλεσε στην επιβίωση, στην εξέλιξη και στην ανάδειξη του ΕΙΕ σε ένα από τα σημαντικότερα ερευνητικά ιδρύματα της χώρας.

Κλείνοντας λοιπόν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι αν και η πορεία του ΣΠ-ΕΙΕ υπήρξε αρχικά ταραχώδης και δύσκολη, ωστόσο, στα πρόσφατα χρόνια η εξομάλυνση των σχέσεων και η ύφεση των προβλημάτων συντελεί στην ενιαία παρουσία του ΣΠ (με ένα ενιαίο ψηφοδέλτιο στις αρχαιρεσίες), ενώ η αναγωγή των διαφορετικών απόψεων έγκειται περισσότερο πλέον στην ατομική πρωτοβουλία και λιγότερο σε διαφορετικές πολιτικές.


 

 
Invisible Space Invisible Space

    Σύλλογος Προσωπικού ΕΙΕ, Βασ. Κωνσταντίνου 48, 11635, Αθήνα Τηλ. 2107273527, e-mail: speie

Invisible Space
Invisible Space

 

© Εθνικό 'Ιδρυμα Ερευνών

Invisible Space