Αναζήτηση
ΚΛΕΙΣΙΜΟΑμόριο: Διερευνώντας τον Μετασχηματισμό μιας Βυζαντινής Πόλης
Νικόλαος Τσιβίκης
Το αρχαιολογικό πρόγραμμα της Αμορίου, μιας από τις σημαντικότερες βυζαντινές πόλεις της μεσαιωνικής Μικράς Ασίας, εστιάζει στον πολυεπίπεδο μετασχηματισμό του αστικού τοπίου από την Ύστερη Αρχαιότητα (4ος-7ος αι.) στη Μέση Βυζαντινή περίοδο (8ος-11ος αι.). Η προσέγγιση του προγράμματος απορρίπτει το παραδοσιακό μοντέλο της «παρακμής» των πόλεων, εξετάζοντας την Αμόριο ως δυναμικό παράδειγμα αστικής ανθεκτικότητας (urban resilience). Πρόσφατες ανασκαφές στην Κάτω Πόλη και στο φρούριο αποκαλύπτουν μια συνειδητή διαδικασία συστολής και αναδιοργάνωσης του αστικού ιστού γύρω από οχυρωμένους πυρήνες, μια στρατηγική επιβίωσης εν μέσω των αραβικών επιδρομών. Παράλληλα, η συστηματική ανάλυση του υλικού πολιτισμού—συμπεριλαμβανομένων των μικροευρημάτων, της κεραμικής και των νομισματικών ευρημάτων—αναδεικνύει μια οικονομία πιο σύνθετη από ό,τι θα περιμέναμε σε ένα απλό στρατιωτικό κέντρο. Αυτή η ανάλυση μαρτυρά τη διατήρηση εμπορικών δικτύων, την τοπική παραγωγή και την εισαγωγή αγαθών, σκιαγραφώντας μια πόλη που παρέμενε ενεργό οικονομικό κέντρο καθ’ όλη τη Μέση Βυζαντινή περίοδο. Πέραν των δημόσιων κτηρίων, η έρευνα εστιάζει πλέον στη μικρο-αρχαιολογία των οικιστικών συνόλων, διερευνώντας τον τρόπο με τον οποίο οι ιδιωτικοί χώροι αναδιαμορφώθηκαν, οι παλαιότερες δημόσιες υποδομές επαναχρησιμοποιήθηκαν, και πώς η οργάνωση των νοικοκυριών αντικατοπτρίζει την κοινωνική δομή της πόλης σε μια εποχή έντονης αβεβαιότητας. Τέλος, αξιοποιώντας εντατικά τις ψηφιακές τεχνολογίες (γεωφυσική έρευνα, GIS, 3D μοντελοποίηση), το πρόγραμμα προχωρά στη σύνθεση όλων των αρχαιολογικών δεδομένων σε ένα ενοποιημένο ψηφιακό μοντέλο της πόλης. Αυτό επιτρέπει την ακριβή χωρική ανάλυση και οπτικοποίηση των διαδοχικών φάσεων του αστικού μετασχηματισμού. Το πρόγραμμα, υπό την αιγίδα του ΕΙΕ, στοχεύει στη μελέτη, τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων και τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης ιστορικής αφήγησης για τη μακρά διάρκεια ζωής αυτής της εμβληματικής βυζαντινής πόλης.
- N. Tsivikis και T. Sotiriou (επιμ.), Byzantine Medieval Cities: Amorium and the Middle Byzantine Provincial Capitals, Millennium Studies, De Gruyter, Berlin. [υπό έκδοση]
- N. Tsivikis, T. Sotiriou, O. Karagiorgou και I. Anagnostakis, “Wine Production and Consumption at Byzantine Amorium from the 7th to the 9th centuries”, Dumbarton Oaks Papers 77 (2023), 131-176.
- Z. Demirel-Gökalp και Ν. Tsivikis, “Understanding Urban Transformation in Amorium from Late Antiquity to the Middle Ages”, στο: E. Fiore και M. Trizio (επιμ.), Proceedings of the 24th International Congress of Byzantine Studies, Venice and Padova, 22-27 August 2022. Plenary Papers. Βενετία 2022, 325-344.
- N. Tsivikis, “Amorium and the ever-changing urban space: from Early Byzantine provincial city to Middle Byzantine provincial capital”, στο: N. Kontogiannis και T. Uygar (επιμ.), Byzantine Anatolia: Space and Communities. 5th International Sevgi Gönül Byzantine Studies Symposium, Κωνσταντινούπολη 2021, 191-215.
- N. Tsivikis, Viticulture and Wine Production in Amorion as a characteristic of the Byzantine Early Medieval cities of Asia Minor: defining space between ruralization and urbanization, Keynote παρουσίαση στο συνέδριο Urban-Rural Relationships and Relationships between Urban Centers/Mega Centers and Economic Spaces, διοργάνωση DAI Istanbul, Princeton CCHRI, Koç University ANAMED, 4/3/2024, Κωνσταντινούπολη
- N. Tsivikis, “Byzantine early medieval Amorium and the thematic capitals of Asia Minor (7th–9th centuries),” στο σεμινάριο ABC of European Heritage, Archaeology of the Byzantine Commonwealth, 16/05/2024, συνδιοργάνωση: Uniwersytet Rzeszowski (Ζέσουφ Πολωνίας) και Leibniz-Institut für Geschichte und Kultur des östlichen Europa (Λειψία), διαδικτυακά
- N. Tsivikis, Understanding Urban Transformation in Amorium from the Late Antiquity to the Middle Ages”, Plenary παρουσίαση στο 24th International Congress of Byzantine Studies, 29/8/2022, Βενετία και Πάδοβα
- N. Tsivikis, “Towards an Archaeology of Crisis: Amorium and the Anatolian Plateau between the 7th and 9th Century,” στο Διεθνές Συνέδριο Byzantine Anatolia from Late Antiquity to the Middle Ages, 600-800 CE: Historical and Archaeological Approaches to a Crisis Era, 27/5/2025, Mainz
- Ν. Τσιβίκης, «Μικρά Ασία: η γεωπολιτική καρδιά του Βυζαντίου και οι πόλεις της (7ος-11ος αι.)», στη σειρά διαλέξεων για το Έτος Μνήμης του Μικρασιατικού Ελληνισμού που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας και το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ, 05/2022, διαδικτυακά
Κεντρική εικόνα σελίδας: Αεροφωτογραφία του Μεγάλου Κτηρίου και της γύρω αστικής περιοχής στο ΝΔ τμήμα της πόλης του Αμορίου / Ν. Τσιβίκης, M. Kurt