Θεσμοί της βυζαντινής αυτοκρατορίας

Η συγκεκριμένη Κατεύθυνση επικεντρώνεται στη μελέτη βασικών θεσμών της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη μέση και ύστερη περίοδο.

Εξετάζονται: (1) Οι διοικητικοί θεσμοί, κυρίως της μέσης περιόδου (7ος–12ος αιώνας), και ειδικότερα τα διάφορα κρατικά αξιώματα και αυλικοί τίτλοι, η κρατική ιεραρχία, καθώς και η επαρχιακή διοίκηση της αυτοκρατορίας. (2) Η εξέλιξη των δημοσίων οικονομικών, με ιδιαίτερη έμφαση στο σύστημα των παραχωρήσεων και, αργότερα, στο θεσμό της πρόνοιας, που θεμελιώνονται από τον Αλέξιο Α΄ Κομνηνό (1081–1118) και εξελίσσονται στους δύο επόμενους αιώνες. (3) Το ατομικό καθεστώς και το δικαίωμα ιδιοκτησίας, όπως αυτά διαμορφώνονται από τον 11ο έως τον 14ο αιώνα, με την εδραίωση δύο βασικών κοινωνικών κατηγοριών υπηκόων: των παροίκων και των αφεντών. (4) Όψεις του μοναχισμού κατά τη μέση και ύστερη περίοδο, που περιλαμβάνουν την τοπογραφία, την οικονομική δραστηριότητα και τη διοικητική οργάνωση των μονών, τις σχέσεις τους με την κοσμική και εκκλησιαστική εξουσία, τις λατρευτικές πρακτικές, την ανάδειξή τους ως ιερών τόπων, καθώς και την εξέλιξη της συλλογικής μνήμης και των ταυτοτήτων στις μοναστικές κοινότητες. (5) Οι διπλωματικές σχέσεις με πολιτικά κέντρα του μουσουλμανικού κόσμου από τον 7ο έως τον 11ο αιώνα, με έμφαση στον ρόλο της πολιτικής και κοινωνικής ελίτ της αυτοκρατορίας στη διαμόρφωσή τους.