Βάση δεδομένων βυζαντινής ιστορίας

Οι απαρχές του Έργου ανάγονται στο 1981, όταν συγκροτήθηκε το Πρόγραμμα «Τράπεζα Πληροφοριών Βυζαντινής Ιστορίας» (μετέπειτα «Θεσμοί, Κοινωνία, Εσωτερική και Εξωτερική Πολιτική του Βυζαντίου»), με υπεύθυνο τον Ομότιμο Διευθυντή Ερευνών Τηλέμαχο Κ. Λουγγή μέχρι το 2012, κατόπιν συντονιστή τον Ομότιμο Διευθυντή Ερευνών Στυλιανό Λαμπάκη μέχρι το 2018 και στη συνέχεια συντονίστρια την Ομότιμη Διευθύντρια Ερευνών Βασιλική Βλυσίδου έως το 2023.

Η Βάση Δεδομένων Βυζαντινής Ιστορίας είναι εκτενής και περιέχει περισσότερα από 59.000 επεξεργασμένα δελτία από τουλάχιστον 100 βυζαντινές και λατινικές πηγές (σύνολο εγγραφών / entries 83.100 = περισσότερα από 900.000 links). Σε κάθε δελτίο καταγράφεται το βυζαντινό απόσπασμα ενός μόνο γεγονότος, συνοδευόμενο από σύντομη περίληψη στη νεοελληνική, και περιλαμβάνει τη χρονολόγησή του, τους τόπους, τα πρόσωπα, που μνημονεύονται, άλλες παράλληλες πηγές και σύγχρονη βιβλιογραφία και, τέλος, τις θεματικές ενότητες, στις οποίες αναφέρεται (π.χ. οικονομία, πολιτική, στρατιωτική και εκκλησιαστική διοίκηση, διπλωματία, οικογενειακή ζωή, επιστήμες, περιβάλλον). Όλες αυτές οι παράμετροι (θέματα, πρόσωπα, τόποι, γεγονότα, χρονολογίες, λέξεις) συνδέονται μεταξύ τους, προσδίδοντας στη βάση μία ευκαμψία απαραίτητη για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση του υλικού της από τον ερευνητή / χρήστη.

Στο πλαίσιο της Πράξης «Αναβαθμίς» πραγματοποιήθηκε ανάπτυξη διαδικτυακής εφαρμογής και από το 2021 η Βάση είναι προσβάσιμη από όλους, προσφέροντας πολλές δυνατότητες απλών και, κυρίως, σύνθετων αναζητήσεων. Στην εν λόγω εφαρμογή περιλαμβάνεται, ωστόσο, ένα μόνο τμήμα της υπάρχουσας Βάσης (το 1/3 περίπου), μέχρις ότου ολοκληρωθεί η περαιτέρω τεχνική επεξεργασία του υλικού της. Ενδεικτικά προσφέρεται δυνατότητα για: α) ανεύρεση μιας συγκεκριμένης κατηγορίας τόπων (π.χ. φρούρια, κτίσματα) που υπάγονταν σε μία μείζονα διοικητική περιφέρεια ή σε μία πόλη, β) ανίχνευση προσώπων σε σχέση με έναν ή περισσότερους τόπους και μία συγκεκριμένη περίοδο, γ) ανίχνευση τόπων, που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο ή λήμμα του θεματολογίου ή μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή, δ) αναζήτηση ανά θεματική ενότητα. Με τα 279 λήμματα του θεματολογίου, ο χρήστης μπορεί να ανατρέξει σε όλους τους τομείς της Βυζαντινής Ιστορίας, σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του μεσαιωνικού ανθρώπου.