I

Πρωτογενείς πηγές – έκδοση και ψηφιακή τεκμηρίωση

Από την ίδρυσή του, ο Τομέας Βυζαντινών Ερευνών έθεσε ως κεντρικό άξονα της δραστηριότητάς του τη συγκέντρωση, κριτική έκδοση και τεκμηρίωση πρωτογενών πηγών της βυζαντινής περιόδου και της περιόδου των λατινικών κυριαρχιών στον ελληνικό χώρο. Στη μακρά αυτή παράδοση εντάσσονται έργα που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα, από επιγραφές, νομίσματα και αρχαιολογικά τεκμήρια έως χειρόγραφα και αρχειακό υλικό, με στόχο την οικοδόμηση στέρεας επιστημονικής βάσης για τη μελέτη του βυζαντινού και μεσαιωνικού κόσμου.

Σήμερα, ο Τομέας συνεχίζει και διευρύνει αυτή την αποστολή μέσα από τρεις βασικές κατευθύνσεις. Παράλληλα, ακολουθώντας τις τεχνολογικές εξελίξεις, ο Τομέας επενδύει δυναμικά στην ψηφιακή τεκμηρίωση και στη δημιουργία εξειδικευμένων βάσεων δεδομένων, που ενισχύουν την ανοιχτή πρόσβαση στη γνώση και υποστηρίζουν τη διεθνή έρευνα.

Τεκμηρίωση βυζαντινής ιστορίας και αρχαιολογίας

Κύριοι στόχοι της Κατεύθυνσης «Τεκμηρίωση βυζαντινής ιστορίας και αρχαιολογίας» είναι η μελέτη και επιστημονική επεξεργασία ενός ευρέος φάσματος τεκμηρίων που συνδέονται με την ιστορία και την αρχαιολογία του βυζαντινού κόσμου και την παραγωγή μελετών υψηλού επιπέδου που βασίζονται σε αυτά. Η τεκμηρίωση των πηγών προϋποθέτει τη συστηματική καταγραφή, την αναλυτική περιγραφή και την ερμηνεία φιλολογικών και μη κειμένων, αλλά και υλικών κατάλοιπων, όπως επιγραφές, σφραγίδες, άλλα αντικείμενα και στοιχεία του αρχιτεκτονικού και διακοσμητικού προγράμματος μνημείων. Η Κατεύθυνση αυτή συνδυάζει μεθόδους από την ιστορική έρευνα, τη φιλολογία, την αρχαιολογία και την ιστορία της τέχνης, ενσωματώνοντας διεπιστημονικές προσεγγίσεις που ενισχύουν την κατανόηση των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών όψεων του Βυζαντίου. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην τεκμηρίωση μέσα από συστηματικές ερευνητικές πρακτικές που αξιοποιούν τόσο τις παραδοσιακές όσο και τις νεότερες τεχνολογικές μεθόδους.

Περισσότερα

Αρχειακές, διπλωματικές και παλαιογραφικές έρευνες

Ερευνητική Κατεύθυνση με έργα υποδομής που αποσκοπούν: α) στον εντοπισμό άγνωστων ή ελάχιστα γνωστών πρωτογενών αρχειακών και φιλολογικών πηγών, στην ανάδειξή τους, μέσω αναλυτικής καταγραφής και έκδοσης, και στην αξιοποίηση και μελέτη τους, β) στην εξέταση θεμάτων Διπλωματικής, Παλαιογραφίας-Κωδικολογίας και παράδοσης των κειμένων.

Περισσότερα

Πηγές για τις λατινικές κυριαρχίες στον ελληνικό χώρο

Η τρέχουσα ερευνητική δραστηριότητα της Κατεύθυνσης επικεντρώνεται στη μελέτη και την ανάδειξη ανέκδοτων γραπτών πηγών για τον ελληνικό χώρο υπό βενετική κυριαρχία. Ο έντονα γραφειοκρατικός χαρακτήρας του βενετικού κράτους, τόσο του μητροπολιτικού όσο και των κτήσεων, από τον 13ο αιώνα και εξής είχε ως αποτέλεσμα την παραγωγή πολυάριθμων εγγράφων, δημόσιων και συμβολαιογραφικών, τα οποία διασώζονται σήμερα στο Κρατικό Αρχείο της Βενετίας, στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη και αλλού, καθώς και στα τοπικά αρχεία των Επτανήσων. Το εξαιρετικά αυτό πλούσιο υλικό, μοναδικό για την ιστορία του ελληνικού χώρου, σε μεσαιωνική λατινική, ιταλική ή ελληνική γλώσσα αναδεικνύεται και γίνεται προσβάσιμο στο ευρύτερο ερευνητικό κοινό μέσω εκδόσεων των ίδιων των κειμένων, αλλά και μέσω της επεξεργασίας των πληροφοριών τους σε εξειδικευμένες βάσεις δεδομένων ή άλλες ψηφιακές εφαρμογές.

Περισσότερα