ΕΣΠΑ 2021-2027
Νίκος Χατζηκυριάκος- Γκίκας, "Σπίτια της Αθήνας", λεπτομέρεια (1927 - 1928, λάδι σε μουσαμά)

Τα ερευνητικά έργα του Τομέα Νεοελληνικών Ερευνών εστιάζουν στην πολιτική, κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική Ιστορία του Νέου Ελληνισμού (15ος-21ος αι.), στο πλαίσιο του ευρύτερου βαλκανικού, ευρωπαϊκού και μεσογειακού χώρου. Τα ποικίλα προγράμματα του ΤΝΕ απηχούν την εδραιωμένη παράδοση των ερευνητών του αλλά επιχειρούν και νέες προσεγγίσεις με νέα μεθοδολογικά εργαλεία. Από το 2025 εντάσσονται σε πέντε ευρείς επιστημονικούς κόμβους, οι οποίοι αφενός καλύπτουν το σύνολο του φάσματος της σύγχρονης ιστορικής έρευνας και αφετέρου λειτουργούν ως κοινά σημεία αναφοράς τόσο για το Ινστιτούτο στο σύνολό του όσο και για τον ΤΝΕ.

Ενημέρωση

Νέο επεισόδιο στη σειρά podcast “ΙστορΙΙΕς του ΙΙΕ”: Η Ιστορία του 1821

Καλεσμένος στο podcast είναι είναι ο Δημήτρης Δημητρόπουλος, Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ο οποίος μας μιλάει για την ιστορία του 1821, με αφορμή την επέτειο των 200 χρόνων από την επανάσταση. Πώς γράφουμε την ιστορία της επανάστασης του 1821; Αποτέλεσε το 1821 τομή στην ζωή των κατοίκων; Ποιοι στελέχωσαν το νέο κράτος; Μπορούμε να δούμε αντίκτυπο της επανάστασης στην εγκατάσταση πληθυσμών στο νότιο ελλαδικό χώρο; Μπορούμε να γράψουμε την ιστορία των γυναικών του 1821; Για αυτά και για άλλα συζητάμε στο σημερινό podcast.

 

Ακούστε στο Spotify  Ακούστε στο YouTube

Το Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος-ΒΙΟΧΑΛΚΟ και το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ) παρουσίασαν, τη Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026, στο Μέγαρο Μουσικής, τον Ψηφιακό Αρχειακό Τόπο Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Το αποθετήριο παρέχει ανοικτή πρόσβαση σε χειρόγραφα και αντικείμενα από μια σπάνια αρχειακή συλλογή 1.166 τεκμηρίων, που συνδέονται με τη ζωή και τη δράση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, αλλά και την ιστορική κληρονομιά της Ελληνικής Επανάστασης.

Νέο επεισόδιο στη σειρά podcast “ΙστορΙΙΕς του ΙΙΕ”:  Φυσικές Επιστήμες και Ψυχρός πόλεμος

Καλεσμένος στο podcast είναι είναι ο Κώστας Ταμπάκης, Κύριος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Ιστορικών Μελετών, ο οποίος θα μας μιλήσει για την σχέση Φυσικών Επιστημών και Ψυχρού Πολέμου. Πώς αναπτύχτηκε η σεισμολογία και η ωκεανογραφία; Γιατί έστειλαν οι Αμερικάνοι ανθρώπους στην Σελήνη; Γιατί ο Γκαγκάριν είπε ότι «πήγα στο διάστημα και δεν είδα τον Θεό»; Πώς σχετίζεται η διδασκαλία της φυσικής στα σχολεία με το ΝΑΤΟ; Γιατί ιδρύθηκε ο το ερευνητικό ίδρυμα Δημόκριτος στην Ελλάδα; Είναι το σύστημα GPS μέρος της ψυχροπολεμικής πολιτικής; Για αυτά και για άλλα συζητάμε στο σημερινό podcast.

 

Ακούστε στο Spotify  Ακούστε στο YouTube

Κόμβοι

Πολιτική: θεσμοί και εξουσία
II
Πολιτική ιστορία του ελληνικού κράτους Valentin Schneider, Κατερίνα Δέδε, Δημήτρης Δημητρόπουλος, Άννα Παπαέτη
Πληθυσμιακή κινητικότητα Ελένη Κυραμαργιού, Όλγα Λαφαζάνη, Μαρία Χριστίνα Χατζηιωάννου
Οικονομία και κοινωνία
III
Κοινωνίες σε κίνηση Κωστής Γκοτσίνας, Γιώργος Κουτζακιώτης
Ιδέες και πολιτισμός
IV
Βιβλίο, βιβλιοθήκες και Ελληνισμός Δημήτρης Κουσουρής, Δάφνη Λάππα , Κώστας Σαρρής
Γραμματολογία και Ιστορία των Ιδεών (15ος-20ός αι.) Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Ουρανία Πολυκανδριώτη, Αλεξάνδρα Σφοίνη
Ιστορία της επιστήμης Ευθύμιος Νικολαΐδης, Κώστας Ταμπάκης
Ιστοριογραφία Κώστας Σαρρής, Κώστας Ταμπάκης, Χρήστος Χρυσανθόπουλος
Τέχνη και Ιστορία των Ιδεών Δάφνη Λάππα , Ουρανία Πολυκανδριώτη, Γεωργία Φουκανέλη, Χρήστος Χρυσανθόπουλος
Χώρος
V
Ιστορική συγκρότηση του χώρου Δημήτρης Δημητρόπουλος, Γιώργος Κουτζακιώτης, Ουρανία Πολυκανδριώτη, Μαρία Χριστίνα Χατζηιωάννου

Πατήστε πάνω σε κάθε κόμβο για περισσότερες πληροφορίες

Εκδηλώσεις

Περίπατοι στην ιστορία της Αθήνας από την αρχαιότητα έως σήμερα

ΙστορΙΙΕς στην πόλη: Ιστορίες ανθρώπων και μνημείων της οθωμανικής και νεότερης Αθήνας

09 Μαΐου 2026
11:00

Σημείο εκκίνησης: Αρχοντικό Μπενιζέλων

Περίπατοι στην ιστορία της Αθήνας από την αρχαιότητα έως σήμερα

ΙστορΙΙΕς στην πόλη: Ιστορίες ανθρώπων και μνημείων της οθωμανικής και νεότερης Αθήνας

09 Μαΐου 2026
11:00

Σημείο εκκίνησης: Αρχοντικό Μπενιζέλων

Το Muhabbet είναι μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη συζήτηση μεταξύ όσων ενδιαφέρονται για την κοινή κοινωνική ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολικής Μεσογείου. Επιθυμούμε να διεξάγουμε συζητήσεις για τις κοινές μας κληρονομιές σε ένα ανεπίσημο και φιλικό περιβάλλον, όπως εκείνο των καφενείων, που κατάγονται από την Ανατολική Μεσόγειο των χρόνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου οι άνθρωποι συναντιόντουσαν για να κάνουν μεταξύ τους φιλικές συζητήσεις που ονομάζονταν muhabbet.

 

Η πρωτοβουλία τελεί υπό την αιγίδα του Institute of Hellenic Culture and Liberal Arts, The American College of Greece, του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

27 Ιανουαρίου - 26 Μαΐου 2026

Το Muhabbet είναι μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη συζήτηση μεταξύ όσων ενδιαφέρονται για την κοινή κοινωνική ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολικής Μεσογείου. Επιθυμούμε να διεξάγουμε συζητήσεις για τις κοινές μας κληρονομιές σε ένα ανεπίσημο και φιλικό περιβάλλον, όπως εκείνο των καφενείων, που κατάγονται από την Ανατολική Μεσόγειο των χρόνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου οι άνθρωποι συναντιόντουσαν για να κάνουν μεταξύ τους φιλικές συζητήσεις που ονομάζονταν muhabbet.

 

Η πρωτοβουλία τελεί υπό την αιγίδα του Institute of Hellenic Culture and Liberal Arts, The American College of Greece, του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

27 Ιανουαρίου - 26 Μαΐου 2026

Πρόσφατες εκδόσεις

Δελτία Τύπου

Ενόψει της ολοκλήρωσης του ερευνητικού έργου με τίτλο «Ψηφιακός Ιστορικός Άτλας της Ελληνικής “Μικρονησίας”: Χαρτογραφώντας τα Βόρεια Δωδεκάνησα» (HAGMi), στις 19-20 Δεκεμβρίου 2025, οργανώνεται διημερίδα με τίτλο «Ερευνώντας την Ελληνική “Μικρονησία”», υπό την αιγίδα της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, όπου θα παρουσιαστούν αναλυτικά τα πορίσματα της διετούς έρευνας του HAGMi, οι έρευνες του φυσικού περιβάλλοντος στις ίδιες νησίδες των Δωδεκανήσων, καθώς και άλλες ερευνητικές προσεγγίσεις μικρονησιωτικών περιοχών.

Ενόψει της ολοκλήρωσης του ερευνητικού έργου με τίτλο «Ψηφιακός Ιστορικός Άτλας της Ελληνικής “Μικρονησίας”: Χαρτογραφώντας τα Βόρεια Δωδεκάνησα» (HAGMi), στις 19-20 Δεκεμβρίου 2025, οργανώνεται διημερίδα με τίτλο «Ερευνώντας την Ελληνική “Μικρονησία”», υπό την αιγίδα της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, όπου θα παρουσιαστούν αναλυτικά τα πορίσματα της διετούς έρευνας του HAGMi, οι έρευνες του φυσικού περιβάλλοντος στις ίδιες νησίδες των Δωδεκανήσων, καθώς και άλλες ερευνητικές προσεγγίσεις μικρονησιωτικών περιοχών.

Κεντρική εικόνα σελίδας: Νίκος Χατζηκυριάκος- Γκίκας, "Σπίτια της Αθήνας", λεπτομέρεια (1927 - 1928, λάδι σε μουσαμά) / ©Εθνική Πινακοθήκη- Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, Φωτογράφιση Σταύρος Ψηρούκης (Ε.Π.Μ.Α.Σ).