ΕΣΠΑ 2021-2027
Νίκος Χατζηκυριάκος- Γκίκας, "Σπίτια της Αθήνας", λεπτομέρεια (1927 - 1928, λάδι σε μουσαμά)

Τα ερευνητικά έργα του Τομέα Νεοελληνικών Ερευνών εστιάζουν στην πολιτική, κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική Ιστορία του Νέου Ελληνισμού (15ος-21ος αι.), στο πλαίσιο του ευρύτερου βαλκανικού, ευρωπαϊκού και μεσογειακού χώρου. Τα ποικίλα προγράμματα του ΤΝΕ απηχούν την εδραιωμένη παράδοση των ερευνητών του αλλά επιχειρούν και νέες προσεγγίσεις με νέα μεθοδολογικά εργαλεία. Από το 2025 εντάσσονται σε πέντε ευρείς επιστημονικούς κόμβους, οι οποίοι αφενός καλύπτουν το σύνολο του φάσματος της σύγχρονης ιστορικής έρευνας και αφετέρου λειτουργούν ως κοινά σημεία αναφοράς τόσο για το Ινστιτούτο στο σύνολό του όσο και για τον ΤΝΕ.

Ενημέρωση

BioState

Βιογραφώντας το Κράτος: Ψηφιακή Προσωπογραφία της Ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης (19ος αι.)

Στον ερευνητικό ιστότοπο του έργου BioState καταγράφονται οι υπηρεσιακές διαδρομές των προσώπων που εργάστηκαν ως υπάλληλοι στους πρώτους διοικητικούς θεσμούς την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης (1822-1827), αποτυπώνοντας τη διαδικασία συγκρότησης κράτους.

Το ερευνητικό έργο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της δράσης του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. «Χρηματοδότηση της Βασικής Έρευνας (Οριζόντια υποστήριξη όλων των  Επιστημών)» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU (Αριθμός Έργου ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.: 15056)

Νέο επεισόδιο στη σειρά podcast “ΙστορΙΙΕς του ΙΙΕ”: Τα γερμανικά αρχεία Κατοχής

Καλεσμένος στο podcast είναι ο Βαλεντίν Σνάιντερ, Προσκεκλημένος Ερευνητής του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών, ο οποίος μας μιλάει για τα γερμανικά αρχεία κατοχής και το πρόγραμμα German Occupation Database. Τι είναι αυτά τα αρχεία; Τι πληροφορίες συμπεριλαμβάνουν; Πώς βοηθάει η ψηφιοποίηση των αρχείων την έρευνα; Πώς καταγράφονται τα εγκλήματα πολέμου από την γερμανική διοίκηση; Πώς εξηγεί η γερμανική διοίκηση τις μεγάλες απώλειες του γερμανικού στρατού στην μάχη της Κρήτης; Γιατί διαφέρει η κατοχή στην Ελλάδα και την ανατολική Ευρώπη από την κατοχή στην δυτική Ευρώπη; Πόσοι Γερμανοί στρατιώτες έρχονται στην Ελλάδα κατά την περίοδο της κατοχής; Για αυτά και για άλλα συζητάμε σε αυτό το podcast.

 

Ακούστε στο Spotify

To Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών ανακοινώνει την έκδοση του νέου, ετήσιου ηλεκτρονικού περιοδικού ανοικτής πρόσβασης Witnessing: A Journal of Critical Humanities and Socially Engaged Arts. Βαθιά διεπιστημονικό, το περιοδικό καταπιάνεται με τη μελέτη του παρελθόντος και του παρόντος μέσα από το πρίσμα της ιστορίας, του ήχου, της ακρόασης και της έννοιας της μαρτυρίας. Στόχος του είναι να εμπλουτίσει αντιλήψεις περί ήχου, βίας, αντίστασης και περιθωριοποίησης, αλλά και να δημιουργήσει έναν χώρο συζήτησης και αναστοχασμού πάνω στο πλέγμα ιστορίας, πολιτικής, ηθικής και αισθητικής, διαρρηγνύοντας και διαπερνώντας τα όρια εθνικών αρχείων και αρχείων της βίας.

Το Muhabbet είναι μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη συζήτηση μεταξύ όσων ενδιαφέρονται για την κοινή κοινωνική ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολικής Μεσογείου. Επιθυμούμε να διεξάγουμε συζητήσεις για τις κοινές μας κληρονομιές σε ένα ανεπίσημο και φιλικό περιβάλλον, όπως εκείνο των καφενείων, που κατάγονται από την Ανατολική Μεσόγειο των χρόνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου οι άνθρωποι συναντιόντουσαν για να κάνουν μεταξύ τους φιλικές συζητήσεις που ονομάζονταν muhabbet.

 

Η πρωτοβουλία τελεί υπό την αιγίδα του Institute of Hellenic Culture and Liberal Arts, The American College of Greece, του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.



27 Ιανουαρίου - 26 Μαΐου 2026

Στο σημερινό podcast καλεσμένοι είναι ο Κωστής Γκοτσίνας, Εντεταλμένος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, και ο Κώστας Ταμπάκης, Κύριος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, οι οποίοι συζητούν για την ιστορία των ναρκωτικών και του εθισμού στην Ελλάδα τις αρχές του 20ου αιώνα. Γιατί απαγορεύτηκε η χρήση ναρκωτικών στην Ελλάδα; Τι ρόλο είχαν οι ψυχιατρικές κλινικές; Χρησιμοποιούσαν ναρκωτικές ουσίες οι γυναίκες; Ποια τα δίκτυα διακίνησης και παραγωγής ναρκωτικών; Για αυτά και για άλλα συζητάμε στο σημερινό podcast.

 

Ακούστε στο Spotify

Κόμβοι

Πολιτική: θεσμοί και εξουσία
II
Πολιτική ιστορία του ελληνικού κράτους Valentin Schneider, Κατερίνα Δέδε, Δημήτρης Δημητρόπουλος, Άννα Παπαέτη
Πληθυσμιακή κινητικότητα Ελένη Κυραμαργιού, Όλγα Λαφαζάνη, Μαρία Χριστίνα Χατζηιωάννου
Οικονομία και κοινωνία
III
Κοινωνίες σε κίνηση Κωστής Γκοτσίνας, Γιώργος Κουτζακιώτης
Ιδέες και πολιτισμός
IV
Βιβλίο, βιβλιοθήκες και Ελληνισμός Δημήτρης Κουσουρής, Δάφνη Λάππα , Κώστας Σαρρής
Γραμματολογία και Ιστορία των Ιδεών (15ος-20ός αι.) Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Ουρανία Πολυκανδριώτη, Αλεξάνδρα Σφοίνη
Ιστορία της επιστήμης Ευθύμιος Νικολαΐδης, Κώστας Ταμπάκης
Ιστοριογραφία Κώστας Σαρρής, Κώστας Ταμπάκης, Χρήστος Χρυσανθόπουλος
Τέχνη και Ιστορία των Ιδεών Δάφνη Λάππα , Ουρανία Πολυκανδριώτη, Γεωργία Φουκανέλη, Χρήστος Χρυσανθόπουλος
Χώρος
V
Ιστορική συγκρότηση του χώρου Δημήτρης Δημητρόπουλος, Γιώργος Κουτζακιώτης, Ουρανία Πολυκανδριώτη, Μαρία Χριστίνα Χατζηιωάννου

Πατήστε πάνω σε κάθε κόμβο για περισσότερες πληροφορίες

Εκδηλώσεις

Το Muhabbet είναι μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη συζήτηση μεταξύ όσων ενδιαφέρονται για την κοινή κοινωνική ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολικής Μεσογείου. Επιθυμούμε να διεξάγουμε συζητήσεις για τις κοινές μας κληρονομιές σε ένα ανεπίσημο και φιλικό περιβάλλον, όπως εκείνο των καφενείων, που κατάγονται από την Ανατολική Μεσόγειο των χρόνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου οι άνθρωποι συναντιόντουσαν για να κάνουν μεταξύ τους φιλικές συζητήσεις που ονομάζονταν muhabbet.

 

Η πρωτοβουλία τελεί υπό την αιγίδα του Institute of Hellenic Culture and Liberal Arts, The American College of Greece, του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

27 Ιανουαρίου - 26 Μαΐου 2026

Το Muhabbet είναι μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη συζήτηση μεταξύ όσων ενδιαφέρονται για την κοινή κοινωνική ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολικής Μεσογείου. Επιθυμούμε να διεξάγουμε συζητήσεις για τις κοινές μας κληρονομιές σε ένα ανεπίσημο και φιλικό περιβάλλον, όπως εκείνο των καφενείων, που κατάγονται από την Ανατολική Μεσόγειο των χρόνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου οι άνθρωποι συναντιόντουσαν για να κάνουν μεταξύ τους φιλικές συζητήσεις που ονομάζονταν muhabbet.

 

Η πρωτοβουλία τελεί υπό την αιγίδα του Institute of Hellenic Culture and Liberal Arts, The American College of Greece, του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

27 Ιανουαρίου - 26 Μαΐου 2026

Πρόσφατες εκδόσεις

Δελτία Τύπου

Ενόψει της ολοκλήρωσης του ερευνητικού έργου με τίτλο «Ψηφιακός Ιστορικός Άτλας της Ελληνικής “Μικρονησίας”: Χαρτογραφώντας τα Βόρεια Δωδεκάνησα» (HAGMi), στις 19-20 Δεκεμβρίου 2025, οργανώνεται διημερίδα με τίτλο «Ερευνώντας την Ελληνική “Μικρονησία”», υπό την αιγίδα της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, όπου θα παρουσιαστούν αναλυτικά τα πορίσματα της διετούς έρευνας του HAGMi, οι έρευνες του φυσικού περιβάλλοντος στις ίδιες νησίδες των Δωδεκανήσων, καθώς και άλλες ερευνητικές προσεγγίσεις μικρονησιωτικών περιοχών.

Ενόψει της ολοκλήρωσης του ερευνητικού έργου με τίτλο «Ψηφιακός Ιστορικός Άτλας της Ελληνικής “Μικρονησίας”: Χαρτογραφώντας τα Βόρεια Δωδεκάνησα» (HAGMi), στις 19-20 Δεκεμβρίου 2025, οργανώνεται διημερίδα με τίτλο «Ερευνώντας την Ελληνική “Μικρονησία”», υπό την αιγίδα της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, όπου θα παρουσιαστούν αναλυτικά τα πορίσματα της διετούς έρευνας του HAGMi, οι έρευνες του φυσικού περιβάλλοντος στις ίδιες νησίδες των Δωδεκανήσων, καθώς και άλλες ερευνητικές προσεγγίσεις μικρονησιωτικών περιοχών.

Κεντρική εικόνα σελίδας: Νίκος Χατζηκυριάκος- Γκίκας, "Σπίτια της Αθήνας", λεπτομέρεια (1927 - 1928, λάδι σε μουσαμά) / ©Εθνική Πινακοθήκη- Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, Φωτογράφιση Σταύρος Ψηρούκης (Ε.Π.Μ.Α.Σ).