Εβραϊκές κοινότητες στην Ανατολική Μεσόγειο (17ος-20ός αι.)

Το ερευνητικό πρόγραμμα εστιάζει στην ιστορία των εβραϊκών κοινοτήτων της Ανατολικής Μεσογείου μέσα από δύο άξονες. Ο πρώτος αφορά τη μελέτη της θρησκευτικής μεταστροφής εβραίων προς τον χριστιανισμό στη Βενετία και τη βενετική Κέρκυρα (17ος-18ος αι.). Κεντρική ιδέα της μελέτης είναι ότι στον πυρήνα της διαδικασίας της θρησκευτικής μεταστροφής βρίσκονταν διαθρησκευτικά κοινωνικά δίκτυα, θεσμικά αλλά και άτυπα, τα οποία όχι μόνο καθιστούσαν τη μεταστροφή αυτή δυνατή, αλλά κυρίως τη διευκόλυναν και την υπέθαλπαν. Η ιδέα αυτή εξετάζεται σε τρία διαφορετικά επίπεδα: στο τοπικό επίπεδο της πόλης (Βενετία και βενετική Κέρκυρα)· στο περιφερειακό επίπεδο της ιταλικής χερσονήσου· και στο ευρύτερο μεσογειακό επίπεδο. Και στα τρία επίπεδα ανιχνεύονται οι άνθρωποι και οι τόποι που έπαιζαν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία της θρησκευτικής μεταστροφής. Με δεδομένο τον πλούτο των αρχειακών πληροφοριών που αφορούν τη γεωγραφική κινητικότητα των εβραίων που μεταστρέφονται, το πρόγραμμα αποσκοπεί και στη δημιουργία ενός ψηφιακού χάρτη, συνοδευτικού της μελέτης, στον οποίο θα αποτυπώνονται οι διαδρομές τους και τα διαθρησκευτικά δίκτυα.

Ο δεύτερος άξονας του ερευνητικού προγράμματος αφορά τη διαδικασία μετάβασης των εβραϊκών κοινοτήτων της Ανατολικής Μεσογείου από τις αυτοκρατορίες στο ελληνικό έθνος-κράτος (19ος-20ός αι.). Πρόκειται για προνομιακό πεδίο μελέτης της συνάντησης του προνεωτερικού με τον νεωτερικό κόσμο, αλλά και των επιβιώσεων της πρώιμης νεωτερικότητας μέσα σε αυτόν. Στην παρούσα φάση η έρευνα εστιάζει στις μελέτες περίπτωσης των εβραϊκών κοινοτήτων των Χανίων και της Κέρκυρας.