IV

Ιδέες και πολιτισμός

Ο Τομέας Βυζαντινών Ερευνών αφιερώνει μέρος της δραστηριότητάς του στη μελέτη του πολιτισμού και των ιδεών της Βυζαντινής περιόδου, εξετάζοντας τόσο τις υλικές όσο και τις πνευματικές εκφάνσεις της κοινωνίας.

Η έρευνα καλύπτει ποικίλες θεματικές, από την ανάλυση τεχνέργων, γλυπτών, κεραμικών, τοιχογραφιών και βιβλίων, έως τη μελέτη της γραμματείας, της θρησκείας, της ιστορίας της επιστήμης, των συναισθημάτων και των πολιτισμικών ταυτοτήτων. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στον καθημερινό και κοινωνικό βίο των Βυζαντινών, ενώ η μελέτη των λατινικών κυριαρχιών στον ελληνικό χώρο συνδέει την έρευνα γραμματείας και υλικού πολιτισμού. Η προσέγγιση είναι διεπιστημονική, συνδυάζοντας αρχαιολογικά, ιστορικά και, όπου απαιτείται, σύγχρονα μεθοδολογικά εργαλεία, όπως τα γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών (GIS) και η θεωρία δικτύων, με στόχο την πλήρη κατανόηση της δυναμικής σχέσης ανάμεσα σε ιδέες και υλικό πολιτισμό.

Όψεις του πολιτισμού του Βυζαντίου

Στην ενότητα αυτή εντάσσονται Έργα που βρίσκονται υπό εξέλιξη και εκτελούνται είτε αυτοτελώς είτε στο πλαίσιο ερευνητικών έργων συνεργασίας και ευρύτερων επιστημονικών ή πολιτιστικών δράσεων, με χρηματοδότηση τόσο από εθνικούς όσο και από ευρωπαϊκούς πόρους. Οι δράσεις αυτές καλύπτουν ευρύ φάσμα εξειδικευμένων ερευνητικών πεδίων που σχετίζονται με τη μελέτη, την ανάδειξη και την τεκμηρίωση του βυζαντινού πολιτισμού, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για την κατανόηση της κοινωνικής, θρησκευτικής, καλλιτεχνικής και πνευματικής ζωής του Βυζαντίου.

Περισσότερα

Καθημερινός και κοινωνικός βίος των Βυζαντινών

Η Kατεύθυνση Καθημερινός και κοινωνικός βίος των Βυζαντινών (ΚΚΒΒ) επικεντρώνεται στη διερεύνηση των κοινωνικών και πολιτισμικών όψεων της βυζαντινής καθημερινότητας και εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους οι ιστορικές πηγές (γραπτά κείμενα, καλλιτεχνικά έργα, υλικά αντικείμενα) προβάλλουν κοινωνικές συμπεριφορές, συνήθειες, επιλογές και αντιδράσεις, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, στον δημόσιο και ιδιωτικό χώρο. Στην Kατεύθυνση έχουν ενταχθεί έργα που αφορούν το συναίσθημα στην ιστορία και την ψυχολογία.

Περισσότερα

Λατινικές κυριαρχίες στον ελληνικό χώρο (13ος-17ος αι.): Γραμματεία και υλικός πολιτισμός

Η γραμματεία και ο υλικός πολιτισμός στον ελληνικό χώρο κατά τον ύστερο μεσαίωνα και τη μετέπειτα νεότερη εποχή αντικατοπτρίζει τη δυναμική συνάντηση πολιτισμών, θρησκειών και νοοτροπιών με πλούσια παρακαταθήκη πληροφορίων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται τόσο ο ρόλος της Βενετίας, ως μακρόχρονης λατινικής κυριαρχίας στην ανατολική Μεσόγειο, όσο και άλλων λατινικών δυνάμεων, όπως της Γένοβας και των Ιωαννιτών Ιπποτών στα Δωδεκάνησα.

Περισσότερα