ΕΣΠΑ 2021-2027

Το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών (ΙΙΕ) έχει ως αντικείμενο την έρευνα της πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής, πολιτισμικής και περιβαλλοντικής ιστορίας του ελλαδικού χώρου και των περιοχών που έδρασε ο Ελληνισμός, από την προϊστορική αρχαιότητα μέχρι και τη σύγχρονη εποχή. Το Ινστιτούτο προέκυψε το 2012 από τη συνένωση των τριών Ινστιτούτων ανθρωπιστικών ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΚΕΡΑ, ΙΒΕ και ΙΝΕ), των παλαιότερων αμιγώς ερευνητικών κέντρων για τις ιστορικές και φιλολογικές επιστήμες στην Ελλάδα.

Το ΙΙΕ αναπτύσσει ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες που αποσκοπούν στην ιστορική τεκμηρίωση και ερμηνεία, στην παραγωγή και διάχυση νέας γνώσης, καθώς και στην κατάρτιση νέων ερευνητών και ερευνητριών, συμβάλλοντας στην εθνική αυτογνωσία και στη διεθνή επιστημονική παρουσία της χώρας μας.

Ενημέρωση

The 13th International Round Table on Polychromy in Ancient Sculpture and Architecture: “Polychromy and the Senses: Integrating Scientific, Cognitive, and Aesthetic Perspectives on Ancient Colour”, seeks submissions for papers related to innovative projects and methods in interdisciplinary polychromy research under two rubrics, the principal theme “Polychromy and the Senses” and, as customary, “News from Current Research”.

Νέο επεισόδιο στη σειρά podcast “ΙστορΙΙΕς του ΙΙΕ”: Οι Αρχαίοι Μακεδόνες

Καλεσμένος στο podcast είναι είναι ο Πασχάλης Πασχίδης, Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ο οποίος μας μιλάει για τους αρχαίους Μακεδόνες. Ποιοι ήταν οι Μακεδόνες; Τι γλώσσα μιλούσαν; Πώς έβλεπαν οι κάτοικοι της νότιας Ελλάδας τους κατοίκους της Μακεδονίας; Γιατί ο Δημοσθένης ονόμαζε τους Μακεδόνες βάρβαρους; Έχει σημασία το ότι οι Μακεδόνες είχαν μοναρχία; Πώς μπορούμε να γράψουμε την ιστορία της αρχαίας Μακεδονίας; Για αυτά και για άλλα συζητάμε σε αυτό το podcast.

 

Ακούστε στο Spotify  Ακούστε στο YouTube

Στόχος του ερευνητικού έργου AmphiPoly είναι η επιστημονικά τεκμηριωμένη ανασύσταση της αρχικής όψης του διακόσμου του μνημείου, συμπεριλαμβανομένης της πολυχρωμίας, της εικονογραφίας του, σε όλες τις χρονολογικές τους φάσεις. Βάσει των αρχαιομετρικών μετρήσεων, ψηφιακών εργαλείων και της ιστορικής-αρχαιολογικής έρευνας γίνεται η ψηφιακή, τρισδιάστατη απεικόνιση και αισθητική αποκατάσταση τους.

Νοοτροπίες, συναισθήματα και δίκτυα επικοινωνίας ουμανιστών και καλλιτεχνών στο Βυζάντιο και στην Ιταλία την περίοδο της «Αναγέννησης» (13ος-16ος αι.)



18 Φεβρουαρίου – 03 Ιουνίου 2026
Κάθε Τετάρτη, 16.00-18.00

Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών

Σειρά διαλέξεων για τη Βυζαντινή Ιστορία, Λογοτεχνία, Τέχνη και Αρχαιολογία

Διοργάνωση: Κωστής Σμυρλής, Μαρίνα Κουμανούδη και Στρατής Παπαϊωάννου
Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ



16 Φεβρουαρίου - 22 Ιουνίου 2026
18:00

Princeton Athens Center

Εκδηλώσεις

Το φετινό νομισματικό σεμινάριο θα λάβει χώρα σε υβριδική μορφή. Σκοπός του σεμιναρίου είναι να προβάλει τη δυναμική της νομισματικής έρευνας στην Ελλάδα τονίζοντας τους δεσμούς που συνδέουν τη νομισματική με τις συγγενείς επιστήμες της ιστορίας και της αρχαιολογίας.

Διοργάνωση: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (EIE) και τη Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA)

04 Νοεμβρίου 2025 - 18 Μαΐου 2026
19:00

Γαλλική Σχολή Αθηνών (Διδότου 6, Αθήνα) & Διαδικτυακά

Το φετινό νομισματικό σεμινάριο θα λάβει χώρα σε υβριδική μορφή. Σκοπός του σεμιναρίου είναι να προβάλει τη δυναμική της νομισματικής έρευνας στην Ελλάδα τονίζοντας τους δεσμούς που συνδέουν τη νομισματική με τις συγγενείς επιστήμες της ιστορίας και της αρχαιολογίας.

Διοργάνωση: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (EIE) και τη Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA)

04 Νοεμβρίου 2025 - 18 Μαΐου 2026
19:00

Γαλλική Σχολή Αθηνών (Διδότου 6, Αθήνα) & Διαδικτυακά

Το Muhabbet είναι μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη συζήτηση μεταξύ όσων ενδιαφέρονται για την κοινή κοινωνική ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολικής Μεσογείου. Επιθυμούμε να διεξάγουμε συζητήσεις για τις κοινές μας κληρονομιές σε ένα ανεπίσημο και φιλικό περιβάλλον, όπως εκείνο των καφενείων, που κατάγονται από την Ανατολική Μεσόγειο των χρόνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου οι άνθρωποι συναντιόντουσαν για να κάνουν μεταξύ τους φιλικές συζητήσεις που ονομάζονταν muhabbet.

 

Η πρωτοβουλία τελεί υπό την αιγίδα του Institute of Hellenic Culture and Liberal Arts, The American College of Greece, του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

27 Ιανουαρίου - 26 Μαΐου 2026

Το Muhabbet είναι μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη συζήτηση μεταξύ όσων ενδιαφέρονται για την κοινή κοινωνική ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολικής Μεσογείου. Επιθυμούμε να διεξάγουμε συζητήσεις για τις κοινές μας κληρονομιές σε ένα ανεπίσημο και φιλικό περιβάλλον, όπως εκείνο των καφενείων, που κατάγονται από την Ανατολική Μεσόγειο των χρόνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου οι άνθρωποι συναντιόντουσαν για να κάνουν μεταξύ τους φιλικές συζητήσεις που ονομάζονταν muhabbet.

 

Η πρωτοβουλία τελεί υπό την αιγίδα του Institute of Hellenic Culture and Liberal Arts, The American College of Greece, του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

27 Ιανουαρίου - 26 Μαΐου 2026

 

Διοργάνωση: Τομέας Βυζαντινών Ερευνών (ΤΒΕ/ΙΙΕ)

04 Νοεμβρίου 2025 - 28 Μαΐου 2026

Διεξαγωγή αποκλειστικά μέσω διαδικτύου

 

Διοργάνωση: Τομέας Βυζαντινών Ερευνών (ΤΒΕ/ΙΙΕ)

04 Νοεμβρίου 2025 - 28 Μαΐου 2026

Διεξαγωγή αποκλειστικά μέσω διαδικτύου

Οι Συναντήσεις για την Ελληνική και Ρωμαϊκή Αρχαιότητα έχουν σαν στόχο να παρουσιάσουν πρόσφατα πορίσματα της έρευνας που αφορούν τον αρχαίο ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο, καθώς και τον ευρύτερο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Η σειρά ομιλιών επιδιώκει να αξιοποιήσει όλους τους κλάδους της αρχαιογνωσίας που εστιάζουν στην μελέτη τόσο των γραπτών πηγών όσο και των υλικών καταλοίπων της αρχαιότητας, με την συμμετοχή καταξιωμένων επιστημόνων αλλά και νέων ερευνητών.

Συνδιοργάνωση του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ, του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ και της Γαλλικής Σχολής Αθηνών.

Οκτώβριος 2025 – Ιούνιος 2026

Γαλλική Σχολή Αθηνών (Διδότου 6, Αθήνα) & Διαδικτυακά

Οι Συναντήσεις για την Ελληνική και Ρωμαϊκή Αρχαιότητα έχουν σαν στόχο να παρουσιάσουν πρόσφατα πορίσματα της έρευνας που αφορούν τον αρχαίο ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο, καθώς και τον ευρύτερο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Η σειρά ομιλιών επιδιώκει να αξιοποιήσει όλους τους κλάδους της αρχαιογνωσίας που εστιάζουν στην μελέτη τόσο των γραπτών πηγών όσο και των υλικών καταλοίπων της αρχαιότητας, με την συμμετοχή καταξιωμένων επιστημόνων αλλά και νέων ερευνητών.

Συνδιοργάνωση του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ, του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ και της Γαλλικής Σχολής Αθηνών.

Οκτώβριος 2025 – Ιούνιος 2026

Γαλλική Σχολή Αθηνών (Διδότου 6, Αθήνα) & Διαδικτυακά

Νοοτροπίες, συναισθήματα και δίκτυα επικοινωνίας ουμανιστών και καλλιτεχνών στο Βυζάντιο και στην Ιταλία την περίοδο της «Αναγέννησης» (13ος-16ος αι.)

18 Φεβρουαρίου – 03 Ιουνίου 2026
Κάθε Τετάρτη, 16.00-18.00

Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών

Νοοτροπίες, συναισθήματα και δίκτυα επικοινωνίας ουμανιστών και καλλιτεχνών στο Βυζάντιο και στην Ιταλία την περίοδο της «Αναγέννησης» (13ος-16ος αι.)

18 Φεβρουαρίου – 03 Ιουνίου 2026
Κάθε Τετάρτη, 16.00-18.00

Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών

Σειρά διαλέξεων για τη Βυζαντινή Ιστορία, Λογοτεχνία, Τέχνη και Αρχαιολογία

Διοργάνωση: Κωστής Σμυρλής, Μαρίνα Κουμανούδη και Στρατής Παπαϊωάννου
Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ

16 Φεβρουαρίου - 22 Ιουνίου 2026
18:00

Princeton Athens Center

Σειρά διαλέξεων για τη Βυζαντινή Ιστορία, Λογοτεχνία, Τέχνη και Αρχαιολογία

Διοργάνωση: Κωστής Σμυρλής, Μαρίνα Κουμανούδη και Στρατής Παπαϊωάννου
Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ

16 Φεβρουαρίου - 22 Ιουνίου 2026
18:00

Princeton Athens Center

Πρόσφατες εκδόσεις

Archaeology of Colour

Archaeology of Colour

Technical Art History Studies in Greek and Roman Painting and Polychromy

Επιμέλεια: Χαρίκλεια Μπρεκουλάκη

Δελτία Τύπου

Στόχος του ερευνητικού έργου AmphiPoly είναι η επιστημονικά τεκμηριωμένη ανασύσταση της αρχικής όψης του διακόσμου του μνημείου, συμπεριλαμβανομένης της πολυχρωμίας, της εικονογραφίας του, σε όλες τις χρονολογικές τους φάσεις. Βάσει των αρχαιομετρικών μετρήσεων, ψηφιακών εργαλείων και της ιστορικής-αρχαιολογικής έρευνας γίνεται η ψηφιακή, τρισδιάστατη απεικόνιση και αισθητική αποκατάσταση τους.

Στόχος του ερευνητικού έργου AmphiPoly είναι η επιστημονικά τεκμηριωμένη ανασύσταση της αρχικής όψης του διακόσμου του μνημείου, συμπεριλαμβανομένης της πολυχρωμίας, της εικονογραφίας του, σε όλες τις χρονολογικές τους φάσεις. Βάσει των αρχαιομετρικών μετρήσεων, ψηφιακών εργαλείων και της ιστορικής-αρχαιολογικής έρευνας γίνεται η ψηφιακή, τρισδιάστατη απεικόνιση και αισθητική αποκατάσταση τους.

Ενόψει της ολοκλήρωσης του ερευνητικού έργου με τίτλο «Ψηφιακός Ιστορικός Άτλας της Ελληνικής “Μικρονησίας”: Χαρτογραφώντας τα Βόρεια Δωδεκάνησα» (HAGMi), στις 19-20 Δεκεμβρίου 2025, οργανώνεται διημερίδα με τίτλο «Ερευνώντας την Ελληνική “Μικρονησία”», υπό την αιγίδα της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, όπου θα παρουσιαστούν αναλυτικά τα πορίσματα της διετούς έρευνας του HAGMi, οι έρευνες του φυσικού περιβάλλοντος στις ίδιες νησίδες των Δωδεκανήσων, καθώς και άλλες ερευνητικές προσεγγίσεις μικρονησιωτικών περιοχών.

Ενόψει της ολοκλήρωσης του ερευνητικού έργου με τίτλο «Ψηφιακός Ιστορικός Άτλας της Ελληνικής “Μικρονησίας”: Χαρτογραφώντας τα Βόρεια Δωδεκάνησα» (HAGMi), στις 19-20 Δεκεμβρίου 2025, οργανώνεται διημερίδα με τίτλο «Ερευνώντας την Ελληνική “Μικρονησία”», υπό την αιγίδα της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, όπου θα παρουσιαστούν αναλυτικά τα πορίσματα της διετούς έρευνας του HAGMi, οι έρευνες του φυσικού περιβάλλοντος στις ίδιες νησίδες των Δωδεκανήσων, καθώς και άλλες ερευνητικές προσεγγίσεις μικρονησιωτικών περιοχών.

Το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών (ΙΙΕ) του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) εγκαινιάζει μια νέα σειρά podcast με θέματα ιστορίας από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας. Η σειρά ΙστορΙΙΕς στοχεύει στη διάχυση στο πλατύ κοινό των πλέον πρόσφατων πορισμάτων της ιστορικής έρευνας μέσω της ανάδειξης του έργου των ερευνητών και ερευνητριών του ΙΙΕ.

Το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών (ΙΙΕ) του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) εγκαινιάζει μια νέα σειρά podcast με θέματα ιστορίας από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας. Η σειρά ΙστορΙΙΕς στοχεύει στη διάχυση στο πλατύ κοινό των πλέον πρόσφατων πορισμάτων της ιστορικής έρευνας μέσω της ανάδειξης του έργου των ερευνητών και ερευνητριών του ΙΙΕ.

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, η Γαλλική Σχολή Αθηνών και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών ενώνουν τις δυνάμεις τους και προχωρούν στην υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης με στόχο την ίδρυση του Ελληνικού Ινστιτούτου Προηγμένων Σπουδών στις Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες, με την ονομασία HESTIA (Hellenic Institute of Advanced Studies). Τα τέσσερα ιδρύματα στοχεύουν στην ανάπτυξη ενός στρατηγικού κόμβου για έρευνα υψηλού επιπέδου.

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, η Γαλλική Σχολή Αθηνών και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών ενώνουν τις δυνάμεις τους και προχωρούν στην υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης με στόχο την ίδρυση του Ελληνικού Ινστιτούτου Προηγμένων Σπουδών στις Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες, με την ονομασία HESTIA (Hellenic Institute of Advanced Studies). Τα τέσσερα ιδρύματα στοχεύουν στην ανάπτυξη ενός στρατηγικού κόμβου για έρευνα υψηλού επιπέδου.

Κεντρική εικόνα σελίδας: Φωτογραφία: Γιάννης Βουλγαράκης