Αναζήτηση
ΚΛΕΙΣΙΜΟΤα ερευνητικά προγράμματα του Τομέα Ελληνικής και Ρωμαϊκής Αρχαιότητας (ΤΕΡΑ) καλύπτουν πλείστες πτυχές της ιστορίας του ελλαδικού χώρου και των περιοχών που έδρασε ο Ελληνισμός κατά την αρχαιότητα, από τους προϊστορικούς χρόνους έως το (κατά την επικρατούσα ιστορική σύμβαση) τέλος του αρχαίου κόσμου τον 7ο αιώνα μ.Χ. Ο Τομέας παραμένει πάντα στην αιχμή της διεθνούς ιστορικής έρευνας, σε διάλογο και συνεργασία με φορείς από όλα τα μέρη του κόσμου, με ενημέρωση για τα επιτεύγματα, τις τάσεις και τις νέες μεθόδους που προστίθενται στη φαρέτρα του ιστορικού.
Από το 2025, τα πολυάριθμα –παλαιά και νέα– ερευνητικά έργα του Τομέα εντάσσονται σε πέντε ευρείς επιστημονικούς κόμβους, οι οποίοι αφενός καλύπτουν το σύνολο του φάσματος της σύγχρονης ιστορικής έρευνας και αφετέρου λειτουργούν τόσο ως κοινά σημεία αναφοράς για το Ινστιτούτο στο σύνολό του όσο και ως συνεκτικός ιστός για την έρευνα του ίδιου του Τομέα.
Ενημέρωση
Aneurin Ellis-Evans, University of Oxford
Διοργάνωση: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (EIE) και Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA)
30 Μαρτίου 2026
19:00
Γαλλική Σχολή Αθηνών & Διαδικτυακά
Καλεσμένη στο podcast είναι η Ξανθή Αργύρη, ενάλια αρχαιολόγος και συνεργάτιδα του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών, η οποία θα μας μιλήσει για την ενάλια έρευνα στην περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου. Τι είναι ακριβώς η ενάλια αρχαιολογία; Τι βρίσκουμε στα νερά έξω από την Κάρπαθο και την Κάσο; Τι μας λένε τα ναυάγια και τα άλλα ευρήματα για την θαλάσσια κίνηση στην περιοχή του νοτιο-ανατολικού Αιγαίου; Για αυτά και για άλλα συζητάμε στο σημερινό podcast.
Το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ) ανακοινώνει την επιχορήγηση δύο σημαντικών ερευνητικών έργων του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών, από τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής για το έτος 2026. Πρόκειται για την Ενάλια Αρχαιολογική Έρευνα στην Κάσο και την Κάρπαθο και τη Γεωαρχαιολογική Έρευνα στις νήσους Κίμωλο και Μήλο.
Καλεσμένος στο podcast είναι είναι ο Βύρωνας Αντωνιάδης, Κύριος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ο οποίος θα μας μιλήσει για την Δήλο κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο (3ος-1ος αιώνας π.Χ.). Ποια ήταν η σημασία της Δήλου αυτήν την περίοδο; Γιατί γίνεται η Δήλος το μεγαλύτερο λιμάνι στην ανατολική Μεσόγειο; Ποιοι ζουν στην Δήλο και τι κάνουν εκεί; Είναι η ελληνιστική και ρωμαϊκή Δήλος η Μύκονος της αρχαιότητας; Για αυτά και για άλλα συζητάμε σε αυτό το podcast.
Call for Papers – 13th International Round Table on Polychromy in Ancient Sculpture and Architecture
The 13th International Round Table on Polychromy in Ancient Sculpture and Architecture: “Polychromy and the Senses: Integrating Scientific, Cognitive, and Aesthetic Perspectives on Ancient Colour”, seeks submissions for papers related to innovative projects and methods in interdisciplinary polychromy research under two rubrics, the principal theme “Polychromy and the Senses” and, as customary, “News from Current Research”.
Abstract submissions will be accepted until March 31, 2026.
Κόμβοι
Πατήστε πάνω σε κάθε κόμβο για περισσότερες πληροφορίες
Εκδηλώσεις
The cult of Dionysos Phallen on Lesbos
Aneurin Ellis-Evans, University of Oxford
Διοργάνωση: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (EIE) και Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA)
19:00
Γαλλική Σχολή Αθηνών & Διαδικτυακά
The cult of Dionysos Phallen on Lesbos
Aneurin Ellis-Evans, University of Oxford
Διοργάνωση: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (EIE) και Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA)
19:00
Γαλλική Σχολή Αθηνών & Διαδικτυακά
Το φετινό νομισματικό σεμινάριο θα λάβει χώρα σε υβριδική μορφή. Σκοπός του σεμιναρίου είναι να προβάλει τη δυναμική της νομισματικής έρευνας στην Ελλάδα τονίζοντας τους δεσμούς που συνδέουν τη νομισματική με τις συγγενείς επιστήμες της ιστορίας και της αρχαιολογίας.
Διοργάνωση: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (EIE) και τη Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA)
19:00
Γαλλική Σχολή Αθηνών (Διδότου 6, Αθήνα) & Διαδικτυακά
Το φετινό νομισματικό σεμινάριο θα λάβει χώρα σε υβριδική μορφή. Σκοπός του σεμιναρίου είναι να προβάλει τη δυναμική της νομισματικής έρευνας στην Ελλάδα τονίζοντας τους δεσμούς που συνδέουν τη νομισματική με τις συγγενείς επιστήμες της ιστορίας και της αρχαιολογίας.
Διοργάνωση: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (EIE) και τη Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA)
19:00
Γαλλική Σχολή Αθηνών (Διδότου 6, Αθήνα) & Διαδικτυακά
Οι Συναντήσεις για την Ελληνική και Ρωμαϊκή Αρχαιότητα έχουν σαν στόχο να παρουσιάσουν πρόσφατα πορίσματα της έρευνας που αφορούν τον αρχαίο ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο, καθώς και τον ευρύτερο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Η σειρά ομιλιών επιδιώκει να αξιοποιήσει όλους τους κλάδους της αρχαιογνωσίας που εστιάζουν στην μελέτη τόσο των γραπτών πηγών όσο και των υλικών καταλοίπων της αρχαιότητας, με την συμμετοχή καταξιωμένων επιστημόνων αλλά και νέων ερευνητών.
Συνδιοργάνωση του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ, του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ και της Γαλλικής Σχολής Αθηνών.
Οκτώβριος 2025 – Ιούνιος 2026
Γαλλική Σχολή Αθηνών (Διδότου 6, Αθήνα) & Διαδικτυακά
Οι Συναντήσεις για την Ελληνική και Ρωμαϊκή Αρχαιότητα έχουν σαν στόχο να παρουσιάσουν πρόσφατα πορίσματα της έρευνας που αφορούν τον αρχαίο ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο, καθώς και τον ευρύτερο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Η σειρά ομιλιών επιδιώκει να αξιοποιήσει όλους τους κλάδους της αρχαιογνωσίας που εστιάζουν στην μελέτη τόσο των γραπτών πηγών όσο και των υλικών καταλοίπων της αρχαιότητας, με την συμμετοχή καταξιωμένων επιστημόνων αλλά και νέων ερευνητών.
Συνδιοργάνωση του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ, του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ και της Γαλλικής Σχολής Αθηνών.
Οκτώβριος 2025 – Ιούνιος 2026
Γαλλική Σχολή Αθηνών (Διδότου 6, Αθήνα) & Διαδικτυακά
Πρόσφατες εκδόσεις
Strapped for Cash: Needy Soldiers, Reluctant Authorities
Studies on Military Payments in Greek and Roman Antiquity
Επιμέλεια: Panagiotis P. Iossif, Evangeline Markou
Archaeology of Colour
Technical Art History Studies in Greek and Roman Painting and Polychromy
Επιμέλεια: Χαρίκλεια Μπρεκουλάκη
Λίνα Γ. Μενδώνη και Σοφία Β. Ζουμπάκη
ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ: La monnaie grecque entre guerre et commerce
Mélanges de numismatique, d’épigraphie et d’histoire offerts à Olivier Picard
Επιμέλεια: Εvangéline Markou, Sélénè E. Psôma
Selene E. Psoma
Sikyon I: The Urban Survey
Volume I: Text, Volume II: General Bibliography, Figures and Plates
Επιμέλεια: Yannis A. Lolos
Δελτία Τύπου
Επιχορηγήσεις στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών για την υλοποίηση δύο ερευνητικών έργων στο Αιγαίο
Το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ) ανακοινώνει την επιχορήγηση δύο σημαντικών ερευνητικών έργων του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών, από τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής για το έτος 2026. Πρόκειται για την Ενάλια Αρχαιολογική Έρευνα στην Κάσο και την Κάρπαθο και τη Γεωαρχαιολογική Έρευνα στις νήσους Κίμωλο και Μήλο.
Επιχορηγήσεις στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών για την υλοποίηση δύο ερευνητικών έργων στο Αιγαίο
Το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ) ανακοινώνει την επιχορήγηση δύο σημαντικών ερευνητικών έργων του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών, από τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής για το έτος 2026. Πρόκειται για την Ενάλια Αρχαιολογική Έρευνα στην Κάσο και την Κάρπαθο και τη Γεωαρχαιολογική Έρευνα στις νήσους Κίμωλο και Μήλο.
Στόχος του ερευνητικού έργου AmphiPoly είναι η επιστημονικά τεκμηριωμένη ανασύσταση της αρχικής όψης του διακόσμου του μνημείου, συμπεριλαμβανομένης της πολυχρωμίας, της εικονογραφίας του, σε όλες τις χρονολογικές τους φάσεις. Βάσει των αρχαιομετρικών μετρήσεων, ψηφιακών εργαλείων και της ιστορικής-αρχαιολογικής έρευνας γίνεται η ψηφιακή, τρισδιάστατη απεικόνιση και αισθητική αποκατάσταση τους.
Στόχος του ερευνητικού έργου AmphiPoly είναι η επιστημονικά τεκμηριωμένη ανασύσταση της αρχικής όψης του διακόσμου του μνημείου, συμπεριλαμβανομένης της πολυχρωμίας, της εικονογραφίας του, σε όλες τις χρονολογικές τους φάσεις. Βάσει των αρχαιομετρικών μετρήσεων, ψηφιακών εργαλείων και της ιστορικής-αρχαιολογικής έρευνας γίνεται η ψηφιακή, τρισδιάστατη απεικόνιση και αισθητική αποκατάσταση τους.
Υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης για το έργο “Βιοποικιλότητα στους Αρχαιολογικούς Χώρους – ΒΙΑΣ ΙΙ”
Την Τετάρτη, 1η Οκτωβρίου 2025, υπεγράφη στο κτίριο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Προγραμματική Σύμβαση μεταξύ των Υπουργών Πολιτισμού και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, του ΕΚΠΑ, του ΟΦΥΠΕΚΑ και του ΕΙΕ με αντικείμενο το έργο “Βιοποικιλότητα στους αρχαιολογικούς χώρους – ΒΙΑΣ ΙΙ”.
Υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης για το έργο “Βιοποικιλότητα στους Αρχαιολογικούς Χώρους – ΒΙΑΣ ΙΙ”
Την Τετάρτη, 1η Οκτωβρίου 2025, υπεγράφη στο κτίριο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Προγραμματική Σύμβαση μεταξύ των Υπουργών Πολιτισμού και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, του ΕΚΠΑ, του ΟΦΥΠΕΚΑ και του ΕΙΕ με αντικείμενο το έργο “Βιοποικιλότητα στους αρχαιολογικούς χώρους – ΒΙΑΣ ΙΙ”.
Φωτογραφία κορυφής: Επιτύμβια γραπτή στήλη από τις αρχαίες Αιγές (σημ. Βεργίνα), Μακεδονία, που ανήγειρε ο Αμάδωκος για τους τρεις γιους του, Λυσανία, Παράμονο και Νικόστρατο. Πολυκεντρικό Μουσείο Αιγών ΒΛ 1786. / © Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας