ΕΣΠΑ 2021-2027
Κώδ. Πατμ. 29, του τέλ. του 9ου ή αρχ. του 10ου αι., που παραδίδει έργα Βασιλείου Καισαρείας. Λεπτομέρεια από επίτιτλο στο φ. 2r του κώδικα.

Ο Τομέας Βυζαντινών Ερευνών του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών (ΙΙΕ) ιδρύθηκε το 1960 ως «Κέντρον Βυζαντινών Ερευνών» (ΚΒΕ) με σκοπό την προαγωγή της έρευνας και την προβολή της ιστορίας και του πολιτισμού του Βυζαντίου και του μεσαιωνικού Ελληνισμού. Οι ερευνητικές δραστηριότητες του Τομέα είναι οργανωμένες εντός επιμέρους κατευθύνσεων σε έργα που καλύπτουν ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων και ειδικοτήτων. Οι μελέτες στηρίζονται στις μαρτυρίες των γραπτών πηγών, φιλολογικών και αρχειακών, των έργων τέχνης και των αρχαιολογικών ευρημάτων. Στο πλαίσιο των έργων διερευνώνται, επίσης, οι σχέσεις του Βυζαντίου με τη μεσαιωνική Ευρώπη, τα Βαλκάνια και τον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου.

Ενημέρωση

Σειρά διαλέξεων για τη Βυζαντινή Ιστορία, Λογοτεχνία, Τέχνη και Αρχαιολογία.

 

Διοργάνωση: Κωστής Σμυρλής, Μαρίνα Κουμανούδη και Στρατής Παπαϊωάννου
Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, ΕΙΕ



08 Δεκεμβρίου - 29 Σεπτεμβρίου 2025
18:00

Princeton Athens Center
Τιμάρχου 3, 116 34 Αθήνα

Το έργο Οι «ελληνόφωνοι» έμποροι της Κωνσταντινούπολης, της νότιας Βαλκανικής, της Μικράς Ασίας και των νησιών έχει ως στόχο την καταγραφή και αξιοποίηση των πληροφοριών σχετικά με τη δράση «ελληνοφώνων» εμπόρων στον συγκεκριμένο χώρο.

Πρώτες ύλες, φυσικοί πόροι και αγροτικά προϊόντα

Τεκμήρια και μαρτυρίες για την Πελοπόννησο (4ος-15ος αι.)

Η ψηφιακή βάση περιλαμβάνει πληροφορίες για την Πελοπόννησο αναφορικά με τις πρώτες ύλες (έδαφος, υπέδαφος), τους φυσικούς πόρους (δασικά προϊόντα, αλιεύματα, πετρώματα) και τα αγροτικά προϊόντα (γεωργία, κτηνοτροφία) από την ύστερη αρχαιότητα έως την υστεροβυζαντινή εποχή, δηλαδή από τον 4ο μέχρι και τον 15ο αι.

Η βάση συμπεριλαμβάνει εικονολογικό υλικό με έμφαση στην απεικόνιση του κώδικα σε ψηφιδωτά, νωπογραφίες, φορητές εικόνες, εικονογραφημένα χειρόγραφα αλλά και σε έργα μικροτεχνίας. Σκοπός της βάσης είναι η παρατήρηση των εικονολογικών συμβάσεων που χρησιμοποιούνται για την απεικόνιση του κώδικα, που στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι το Ευαγγελιστάριο.

Οι ναοί που χτίζονται την Βυζαντινή εποχή είναι οι γνωστοί σήμερα ναοί του ιστορικού κέντρου της Αθήνας και όχι μόνο. Πολλοί από τους ναούς αυτούς βρίσκονται στον δικτυακό τόπο “Βυζαντινά μνημεία Αττικής”. Μαζί με τους ναούς, μια σειρά τοιχογραφιών, γλυπτών, ψηφιδωτών, χαραγμάτων αλλά και σπάνιο, ανέκδοτο υλικό της Βρετανικής Σχολής Αθηνών (σχέδια και φωτογραφίες Άγγλων αρχιτεκτόνων του 19ου αιώνα), παρουσιάζονται εδώ ως ενθάρρυνση για επιτόπου επίσκεψη.

Κόμβοι

Πρωτογενείς πηγές - έκδοση και ψηφιακή τεκμηρίωση
I
Τεκμηρίωση βυζαντινής ιστορίας και αρχαιολογίας Αναστασία Γ. Γιαγκάκη, Γεράσιμος Μέριανος, Χρήστος Μαλατράς, Ζήσης Μελισσάκης
Αρχειακές, διπλωματικές και παλαιογραφικές έρευνες Mαρία Γερολυμάτου, Γιούλη Ευαγγέλου, Νικόλαος Λιβανός, Ζήσης Μελισσάκης, Kρίτων Χρυσοχοΐδης
Πηγές για τις λατινικές κυριαρχίες στον ελληνικό χώρο Xαράλαμπος Γάσπαρης, Αναστασία Γ. Γιαγκάκη, Ελευθέριος Δεσποτάκης, Μαρίνα Κουμανούδη, Aγγελική Πανοπούλου, Kώστας Τσικνάκης
Πολιτική: θεσμοί και εξουσία
II
Θεσμοί της βυζαντινής αυτοκρατορίας Mαρία Γερολυμάτου, Mαρία Λεοντσίνη, Νικόλαος Λιβανός, Χρήστος Μαλατράς, Ζήσης Μελισσάκης, Κωστής Σμυρλής, Nίκη Τσιρώνη
Οικονομία και κοινωνία
III
Οικονομία και κοινωνία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Mαρία Γερολυμάτου, Mαρία Λεοντσίνη, Γεράσιμος Μέριανος, Χρήστος Μαλατράς, Aγγελική Πανοπούλου, Κωστής Σμυρλής
Ιδέες και πολιτισμός
IV
Όψεις του πολιτισμού του Βυζαντίου Αναστασία Γ. Γιαγκάκη, Γεράσιμος Μέριανος, Στρατής Παπαϊωάννου, Nίκη Τσιρώνη
Καθημερινός και κοινωνικός βίος των Βυζαντινών Hλίας Αναγνωστάκης, Αναστασία Γ. Γιαγκάκη, Mαρία Λεοντσίνη, Γεράσιμος Μέριανος, Nίκη Τσιρώνη
Λατινικές κυριαρχίες στον ελληνικό χώρο (13ος-17ος αι.): Γραμματεία και υλικός πολιτισμός Αναστασία Γ. Γιαγκάκη, Ελευθέριος Δεσποτάκης, Μαρίνα Κουμανούδη, Aγγελική Πανοπούλου
Χώρος
V
Ιστορική γεωγραφία του ελλαδικού και μικρασιατικού χώρου Mαρία Γερολυμάτου, Αναστασία Γ. Γιαγκάκη, Mαρία Λεοντσίνη, Καλλιόπη Μαυρομμάτη

Πατήστε πάνω σε κάθε κόμβο για περισσότερες πληροφορίες

Εκδηλώσεις

 

Διοργάνωση: Τομέας Βυζαντινών Ερευνών (ΤΒΕ/ΙΙΕ)

04 Νοεμβρίου 2025 - 28 Μαΐου 2026

Διεξαγωγή αποκλειστικά μέσω διαδικτύου

 

Διοργάνωση: Τομέας Βυζαντινών Ερευνών (ΤΒΕ/ΙΙΕ)

04 Νοεμβρίου 2025 - 28 Μαΐου 2026

Διεξαγωγή αποκλειστικά μέσω διαδικτύου

Πρόσφατες εκδόσεις

Κεντρική εικόνα σελίδας: Κώδ. Πατμ. 29, του τέλ. του 9ου ή αρχ. του 10ου αι., που παραδίδει έργα Βασιλείου Καισαρείας. Λεπτομέρεια από επίτιτλο στο φ. 2r του κώδικα. / Φωτογραφία: Γιάννης Βουλγαράκης. Πρόκειται για πολύ μικρό απόσπασμα από ψηφιακή φωτογραφία φύλλου χειρόγραφου κώδικα (περ. 1,5% της έκτασης του φύλλου), ο οποίος φυλάσσεται στη Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Πάτμου. Η μονή κατέχει τα πλήρη δικαιώματα της φωτογραφίας και έχει παραχωρήσει στο ΙΙΕ ρητή άδεια χρήσης του αποσπάσματος της φωτογραφίας αποκλειστικά στην ιστοσελίδα αυτού. Η φωτογραφία δεν χρησιμοποιείται για εμπορική χρήση