Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Τμήμα Ελληνικής & Ρωμαϊκής Αρχαιότητος (ΚΕΡΑ)

Δραστηριότητες

Το Τμήμα Ελληνικής και Ρωμαϊκής Αρχαιότητος (ΚΕΡΑ) είναι το νεότερο από τα τρία Θεματικά τμήματατου Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ). Ιδρύθηκε το 1979 από τον ακαδημαϊκό Μ.Β. Σακελλαρίου με στόχο τη δημιουργία πυρήνος συστηματικών ερευνών γύρω από τη μελέτη της Αρχαιότητος, ιδιαίτερα σε θεματικές περιοχές και σε χρονολογικές περιόδους, όπου η καθυστέρηση της έρευνας παρείχε έδαφος για  θετική ελληνική συμβολή στον διεθνή επιστημονικό στίβο της σπουδής της Αρχαιογνωσίας. Σήμερα στο ΚΕΡΑ ερευνώνται όλες οι εκφάνσεις της ελληνικής αρχαιότητος από τους προϊστορικούς χρόνους, έως το τέλος του αρχαίου κόσμου τον Ζ' αιώνα μ.Χ. Κύριες δραστηριότητες του Τμήματος αποτελούν:

• Η ανανέωση των αρχαιογνωστικών σπουδών με την κατάρτιση υποδομής, δια της συστηματικής συλλογής,  επεξεργασίας και μηχανοργάνωσης τεκμηρίων, κυρίως φιλολογικών πηγών,  επιγραφών και νομισμάτων. Η  δημοσίευση των τεκμηρίων αυτών σε "συντάγματα" (corpora)
• Η συστηματική διερεύνηση τομέων έρευνας,  όπως αρχαία ιδεολογία και τέχνη, τεχνολογία και μέτρηση, οικονομία και κοινωνική κινητικότητα
• Η εκπόνηση μονογραφιών, άρθρων και άλλων επιστημονικών εργασιών
• Η εκπαίδευση νέων επιστημόνων με την παροχή υποτροφιών και την παρακολούθηση διατριβών
• Η οργάνωση συνεδρίων και η ανάπτυξη συνεργασίας με Έλληνες και ξένους επιστήμονες, ιδρύματα και οργανισμούς

Οι μελέτες των γραπτών πηγών  συμπληρώνονται  με τις αρχαιολογικές  έρευνες, έχουν δε καταρτισθεί τρία γεωγραφικώς καθορισμένα ερευνητικά προγράμματα:

• Πρόγραμμα Βορείου Ελλάδος
• Πρόγραμμα Νοτίου Ελλάδος
• Πρόγραμμα ελληνικής Ανατολής

Στα πλαίσια των ανωτέρω προγραμμάτων προωθούνται παράλληλα συστηματικές θεματικές εργασίες οι οποίες βασίζονται κατά κανόνα στην ευρεία τεκμηριωτική υποδομή που βρίσκεται συγκεντρωμένη στα ποικίλα αρχεία του Κ.Ε.Ρ.Α.

• Αρχείο δημοσιευμάτων αναφερομένων στην ιστορία και αρχαιολογία της αρχαίας Mακεδονίας και Θράκης, της Hπείρου, της Θεσσαλίας, καθώς και της Πελοποννήσου και νήσων του Aιγαίου κατά την Pωμαιοκρατία.
• Αρχείο των ελληνικών και λατινικών επιγραφών της Mακεδονίας και Θράκης.
• Nομισματικό αρχείο της Mακεδονίας, της Αχαίας και νήσων του Aιγαίου.
• Αρχείο ελληνικών και λατινικών επιγραφών της Nοτίου Eλλάδος, αρχίζοντας από την Πελοπόννησο.
• Αρχείο αρχαιολογικών θέσεων Aχαίας και Kέας.

Οι μελέτες που προκύπτουν δημοσιεύονται κατά κανόνα στη σειρά ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ, η οποία εκδίδεται από το Κ.Ε.Ρ.Α. και αριθμεί ήδη 66 τόμους.

Επιτεύγματα

Το κύριο επίτευγμα του ΚΕΡΑ είναι η παραγωγή ελληνικών επιστημονικών έργων με διεθνή εμβέλεια στις αρχαιογνωστικές επιστήμες. Σήμερα, έπειτα από  25 χρόνια εκδοτικής δραστηριότητος, πέρα από τις εκατοντάδες άρθρων που έχουν δημοσιευθεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, η επιστημονική προσφορά του ΚΕΡΑ περιλαμβάνει 74 τόμους μονογραφιών (οι 66 στη σειρά ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ) και 6  συντάγματα (corpora) επιγραφών, τα οποία έχουν ριζικά ανανεώσει τη γνώση μας για την αρχαία ελληνική ιστορία, στις περιοχές όπου λειτουργούν προγράμματα του Τμήματος.

Ενδεικτική του επιπέδου του ερευνητικού έργου του Τμήματος αποτελεί η αξιολόγησή του από διεθνή επιτροπή δύο φορές  ως Ινστιτούτου Αριστείας, το 2000 και το 2005. Το 2005 έλαβε τη  δεύτερη υψηλότερη βαθμολογία από όλα τα   εποπτευόμενα από τη ΓΓΕΤ ινστιτούτα και την υψηλότερη από τα ινστιτούτα ανθρωπιστικών σπουδών.  Ερευνητές του ΚΕΡΑ  έχουν επανειλημμένα βραβευτεί από ελληνικά και  ξένα ιδρύματα. 

Παροχή Υπηρεσιών

Οι δημοσιεύσεις των ερευνητών του ΚΕΡΑ είναι προσβάσιμες από το Αποθετήριο 'Ηλιος. Από το 1995 το ΚΕΡΑ εκδίδει το επιστημονικό περιοδικό ΤΕΚΜΗΡΙΑ, το οποίο από το 2009 είναι ηλεκτρονικά προσβάσιμο στην ιστοσελίδα : http://www.tekmeria.org/index.php/tekmiria.

          

Το ΚΕΡΑ συμμετέχει και στο δικτυακό τόπο του ΠΑΝΔΕΚΤΗ με τις ψηφιακές συλλογές των αρχαίων ελληνικών και λατινικών επιγραφών Ανω Μακεδονίας, Αιγαιακής Θράκης και Αχαΐας, και με τις συλλογές των χάλκινων νομισμάτων του Μακεδονικού Βασιλείου.
 

Το ΚΕΡΑ προσέφερε υπηρεσίες στην ευρύτερη επιστημονική κοινότητα με την ανάληψη έργων όπως το ARGOS (Archaeological Greek Online System).
Στο ΚΕΡΑ λειτουργεί μία «ειδική» βιβλιοθήκη  (11.000 περίπου τόμοι). Η συλλογή της είναι προσεκτικά επιλεγμένη ώστε να καλύπτει τις ανάγκες της ερευνητικής κοινότητας σε θέματα αρχαίας ιστορίας, επιγραφικής, αρχαιολογίας, ιστορικής γεωγραφίας κλπ. Η αναζήτηση  πραγματοποιείται μέσω Web Interface στη διεύθυνση http://argo.ekt.gr, στη βάση ''Βιβλιοθήκες Ανθρωπιστικών Επιστημών στην Ελλάδα'', στον Web Server του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης

Στοιχεία Επικοινωνίας

Γραμματεία του ΚΕΡΑ:  210-7273673-4

kera@eie.gr