ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ > Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών

Ιστορία του Πολιτισμού: Παιδεία, Θεσμοί, Τέχνη

Οικονομική και Κοινωνική Ιστορία

Πολιτική Ιστορία

 


 

Νεοελληνική Γραμματολογία και Ιστορία των Ιδεών (18ος-20ός αι.)

Η Γραμματολογία είναι κλάδος των φιλολογικών και ιστορικών επιστημών και κλάδος συγγενής των πολιτισμικών σπουδών (cultural studies). Το πρόγραμμα ασχολείται με την ιστορία της νεοελληνικής γραμματείας από τον 18ο έως τον 20ό αιώνα και με τις πολιτισμικές μεταφορές που καθορίζουν τη διαμόρφωσή της. Προνομιακό πεδίο της Γραμματολογίας αποτελεί βέβαια η μελέτη των λογοτεχνικών κειμένων, όσων δηλαδή ανήκουν στον έντεχνο και αισθητικά επεξεργασμένο λόγο. Ωστόσο, το σκεπτικό του προγράμματος δεν περιορίζεται σε φιλολογικές αναλύσεις λογοτεχνικών κειμένων, αλλά μέσα από τη μελέτη γενικότερα της λόγιας και μη λόγιας γραμματείας στοχεύει στην ιστορία των ιδεών για την πληρέστερη κατανόηση φαινομένων παιδείας και πολιτισμού. Έτσι, το πρόγραμμα ασχολείται με τη μελέτη των κειμένων της νεοελληνικής γραμματείας, αφενός θέλοντας να συμβάλει στην ιστορία της και αφετέρου εστιάζοντας στις ιδεολογικές και πολιτισμικές τάσεις που εκφράζει. Συνεπώς, το πρόγραμμα ασχολείται τόσο με τα ίδια τα κείμενα όσο και με τις ιδέες που εκφράζουν, στα ιστορικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα της εποχής τους, από τον 18ο έως τον 20ό αι.

 

Ιστορικό

Η μελέτη της νεοελληνικής γραμματείας με άξονα την ιστορία των ιδεών αλλά και με στόχο την αξιοποίηση κάθε γραπτού τεκμηρίου για την ιστορία του νέου ελληνισμού υπήρξε πάντα ανάμεσα στις κύρια επιστημονικά πεδία του άλλοτε Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών, ήδη από την ίδρυσή του. Προκειμένου να καλυφθούν ειδικότερα οι φιλολογικές δραστηριότητες του Ινστιτούτου, στο πλαίσιο μιας συγκριτολογικής οπτικής, το 2001 ξεκίνησε να λειτουργεί το «Σεμινάριο Συγκριτικής γραμματολογίας και Ιστορίας των ιδεών», με πρωτοβουλία του τότε διευθυντή του ΙΝΕ καθηγητή Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη, της καθηγήτριας του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών και επιστημονικής συνεργάτιδας στο ΙΝΕ/ΕΙΕ Άννας Ταμπάκη και της Ουρανίας Πολυκανδριώτη, ερευνήτριας του ΙΝΕ/ΕΙΕ. Ως εξέλιξη των εργασιών του Σεμιναρίου, το 2006 η φιλολογική πτυχή του Ινστιτούτου αναδείχθηκε περισσότερο με τη δημιουργία του προγράμματος «Γραμματολογία, 15ος-19ος αι.», το οποίο, από το 2011, προσδιόρισε σαφέστερα τους στόχους και το αντικείμενό του και ονομάστηκε «Νεοελληνική γραμματολογία και Ιστορία των ιδεών, 18ος-19ος αιώνας».

 

Μέλη του προγράμματος

Ουρανία Πολυκανδριώτη, Κύρια ερευνήτρια, Υπεύθυνη Προγράμματος

Ερευνητές
Σοφία Ματθαίου, Εντεταλμένη ερευνήτρια
Αλεξάνδρα Σφοίνη, Εντεταλμένη ερευνήτρια
Γιώργος Τόλιας, Διευθυντής ερευνών
Άννα Ταμπάκη, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Φιλοξενούμενη ερευνήτρια

 

Ερευνητικά έργα και μελέτες

α. Είδη της νεοελληνικής γραμματείας (18ος-20ός αι.)

Η έρευνα επικεντρώνεται στη μελέτη των λογοτεχνικών κειμένων και μελετά τη διαμόρφωση και την εξέλιξη των ειδών την εποχή της νεωτερικότητας, σε συνάφεια με τα πολιτισμικά και ιστορικά τους συμφραζόμενα. Τίθενται ζητήματα σχετικά:

  • με τη δημιουργία και την εξέλιξη ειδών ή αφηγηματικών προτύπων, και τις πολιτισμικές συνιστώσες της διαμόρφωσής τους,
  • με τις επιβιώσεις και τη θεωρητική θεμελίωση λογοτεχνικών και γενικότερα γραμματειακών προτύπων από την αρχαιότητα,
  • με τις σχέσεις λογοτεχνικών κειμένων και αναγνωστικού κοινού.

Στόχος είναι η συμβολή στη θεωρία των ειδών και στην ιστορία των ιδεών. Η συγκριτολογική οπτική αποτελεί κύριο μεθοδολογικό εργαλείο.
Ειδικότερα διερευνώνται

  • τα είδη του προσωπικού λόγου (απομνημόνευμα, αυτοβιογραφία, 18ος-19ος αι.)
  • η παιδική λογοτεχνία (19ος αι.)
  • η λαϊκή λογοτεχνία και η λαϊκότητα της λογοτεχνίας (19ος αι.)
Ερευνητήτρια: Ουρανία Πολυκανδριώτη, Κύρια ερευνήτρια

β. Οι λόγιοι του 19ου αιώνα

Ερευνώνται οι λόγιοι του ελληνικού 19ου αιώνα, στο πλαίσιο των θεσμών που συνδέονται με τη διαμόρφωση και την ιδεολογία του νεοπαγούς κράτους. Πρόκειται για μια ομάδα ανθρώπων με ευρωπαϊκή παιδεία, οι οποίοι συνέβαλαν ουσιαστικά στη θεμελίωση αυτών των θεσμών και επάνδρωσαν τους διοικητικούς μηχανισμούς του κράτους. Το πολύπλευρο έργο και η πολυπραγμοσύνη τους δεν εκφράζει μόνο τις καταβολές, την παιδεία ή τις πνευματικές ανησυχίες του καθενός, αλλά και τις «πραγματικές» ανάγκες που καλούνταν να εξυπηρετήσουν. Αντανακλά κατά συνέπεια και τις κοινωνικές και πολιτικές μεταβολές που συντελούνταν κατά την περίοδο αυτή.

Ερευνήτρια: Σοφία Ματθαίου, Εντεταλμένη ερευνήτρια

γ. Ουμανιστικές παραδόσεις: ελληνικές σπουδές, φιλολογία, αρχαιολογία

Το ερευνητικό αυτό έργο επιχειρεί ερμηνευτικές προσεγγίσεις ορισμένων όψεων του ζητήματος των προσλήψεων και χρήσεων της αρχαίας κληρονομιάς. Έμφαση δίνεται σε θέματα στενά συνδεδεμένα με την νεώτερη ελληνική πνευματική ιστορία, όπως την ανάκτηση της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς και την ενσωμάτωσή της στο νεώτερο εθνικό οικοδόμημα, έτσι όπως αυτή προτάθηκε από τον Αδαμάντιο Κοραή και τη γαλλική διανόηση του ύστερου διαφωτισμού, τις τύχες των ιδεών αναβίωσης της αρχαιότητας που επεξεργάσθηκε ο φιλελληνισμός, την ιστορία και τον εθνικό χαρακτήρα της ελληνικής αρχαιολογίας. Η μελέτη συμπληρώνεται από εργασίες σχετικές με τις πρώιμες εκδηλώσεις των φαινομένων, κατά την ουμανιστική περίοδο.

Στο πλαίσιο αυτό μελετάται η συγκρότηση της επιστήμης της Kλασικής Φιλολογίας στην Eλλάδα του 19ου αιώνα, μια διαδικασία η οποία συνδέεται στενά με τις συνθήκες οικοδόμησης του νέου κράτους. Εξετάζονται οι αντικειμενικοί και ιδεολογικοί παράγοντες που προσδιόρισαν τα όρια μιας κατεξοχήν «ευνοημένης» στις λόγιες συνειδήσεις επιστήμης.

Ερευνητές:
Γιώργος Τόλιας, Διευθυντής ερευνών
Σοφία Ματθαίου, Εντεταλμένη ερευνήτρια

δ. Γλωσσομάθεια, μεταφράσεις, έννοιες (15ος-20ός αι.)

Αντικείμενο του έργου είναι η μελέτη των τάσεων γλωσσικού προσανατολισμού κατά περιόδους ανάλογα με τις κοινωνικές και πολιτισμικές συγκυρίες και τις αναγκαιότητες του τουρκοκρατούμενου και του βενετοκρατούμενου ελληνισμού, του ελεύθερου κράτους και της διασποράς. Στόχος είναι να παρουσιαστεί η συνολική γλωσσομάθεια (γεωγραφική κατανομή, δικτύωση και κοινωνική διαστρωμάτωση των γλωσσομαθών, τρόποι και μέσα σπουδής ξένων γλωσσών) και η μεταφραστική παραγωγή των Ελλήνων στη διαχρονία, και να επιχειρηθεί η ιστορική προσέγγιση του μεταφραστικού φαινομένου σε συνδυασμό με τις ιδέες, αξίες και συμπεριφορές που διαχέονται στον ελληνικό πολιτισμικό χώρο, ώστε να σκιαγραφηθεί, όσο το δυνατό με ακρίβεια, η διαδικασία των πολιτισμικών μεταφορών και οσμώσεων, οι δεκτικότητες και οι αντιστάσεις του ελληνικού χώρου, καθώς και το ειδολογικό πρόσωπο της μεταφραστικής παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό διενεργείται τεκμηρίωση του καταλόγου αυτοτελών έντυπων και χειρόγραφων μεταφράσεων για τους αιώνες 18ο-19ο. Χωριστή κατηγορία αποτελούν τα εργαλεία της γλωσσομάθειας (λεξικά, γραμματικές, μέθοδοι εκμάθησης, διάλογοι), τα αυτοτελή ξενόγλωσσα δημοσιεύματα, καθώς και οι μεταφράσεις από τα αρχαία ελληνικά.

Παράλληλα επιχειρείται ανίχνευση των νέων λεξιλογίων, των εννοιολογικών εργαλείων και των ειδικών ορολογιών. Η έρευνα προϋποθέτει τη συστηματική αποδελτίωση ενός ιστορικού υλικού πολλαπλής τονικότητας (κυρίως μεταφράσεις αλλά και πρωτότυπα έργα) και επικεντρώνεται στη συγκρότηση ενός αρχείου βασικών λέξεων, όρων και εννοιών του ελληνικού Διαφωτισμού και της Επανάστασης.

Ερευνήτρια: Αλεξάνδρα Σφοίνη, Εντεταλμένη ερευνήτρια

ε. Βιβλιογραφία Φιλελληνισμού: νέες προσθήκες

Το έργο αποβλέπει στον εμπλουτισμό της βιβλιογραφίας του φιλελληνισμού και στην προβολή της φιλελληνικής δραστηριότητας. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η δεύτερη έκδοση του βιβλίου αναφοράς της Λουκίας Δρούλια Philhellénisme. Ouvragesinspirésparlaguerredelindépendancegrecque 1821-1833. Répertoirebibliographique, Αθήνα, ΕΙΕ, 1974, προσαυξημένου με σημαντικές προσθήκες προερχόμενες από τις νέες αποδελτιώσεις των επιστημονικών συνεργατών. Παράλληλα, σχεδιάζεται η δημιουργία ενός διαρκώς εμπλουτιζόμενου διαδικτυακού τόπου όπου θα συγκεντρωθούν πρωτότυπα φιλελληνικά δημοσιεύματα και εικονογραφικό υλικό. Στον διαδικτυακό αυτό τόπο θα αναρτηθεί και η δακτυλόγραφη μελέτη της Λουκίας Δρούλια για τον φιλελληνισμό, η οποία με αυτό τον τρόπο θα καταστεί προσιτή στην έρευνα. Το έργο θα αποτελέσει σημαντική συμβολή σε ένα θέμα διεθνούς ενδιαφέροντος, το οποίο εξακολουθεί να προσελκύει μελετητές από όλον τον κόσμο.

Επιστημονικοί υπεύθυνοι: Αλεξάνδρα Σφοίνη, Γιώργος Τόλιας
Επιστημονικοί συνεργάτες: Λουκία Δρούλια, Στάθης Φινόπουλος, Μίρκα Παλιούρα, Κωνσταντίνος Αρνιάκος, Κωνσταντίνος Μάρας

 

Επιστημονικές εκδηλώσεις

2000-2013

  • Σεμινάριο Συγκριτικής Γραμματολογίας και Ιστορίας των ιδεών
    Συνάντηση εργασίας
    Σύγχρονες τάσεις της Συγκριτικής Φιλολογίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη
    (Αθήνα, ΕΙΕ, 3-4 Σεπτεμβρίου 2001)

  • Hμερίδα
    Tο μεταφραστικό εγχείρημα ως δίαυλος επικοινωνίας με τις ευρωπαϊκές γλώσσες και λογοτεχνίες (15ος-21ος αι.)
    Eυρωπαϊκό Έτος Γλωσσών 2001, Kέντρο Nεοελληνικών Eρευνών σε συνεργασία με την Kοσμητεία της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Aθηνών
    (Aθήνα, EIE, 19 Δεκεμβρίου 2001).

  • «Eπιστήμης Kοινωνία»
    Eιδικές Mορφωτικές Eκδηλώσεις,
    Bίκτωρ Oυγκώ (1802-1885): O ρομαντικός συγγραφέας, ο οραματιστής στοχαστής, ο φιλέλληνας. 200 χρόνια από τη γέννησή του
    (Αθήνα, EIE, Nοέμβριος 2001 - Iούνιος 2002).

  • Ελληνο-γαλλικό Συμπόσιο
    Βίκτωρ Ουγκώ, Μια παγκόσμια φωνή στην αυγή του 21ου αιώνα.
    Η ακτινοβολία του στην Ελλάδα
    (Αθήνα, ΕΙΕ, 21-23 Νοεμβρίου 2002)

  • Σεμινάριο Συγκριτικής Γραμματολογίας και Ιστορίας των Ιδεών
    Διεθνές Συμπόσιο
    Transferts culturels / osmoses, divergences et convergences dans les traditions et les canons littéraires et dramatiques du Sud-Est européen (XVIIIe-XXe siècles)
    (Αθήνα, ΕΙΕ, 31 Οκτωβρίου – 1 Νοεμβρίου 2003)

  • Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αριστείας για τη Μεσόγειο
    Ramsès-2, Réseau euro-méditerranéen de recherche
    Retours au passé. Mémoires politisées, mémoires expatriées
    Atelier: Mémoires en Méditerranée. Entre histoire et politique
    Υπεύθυνοι: Maryline Crivello, Ουρανία Πολυκανδριώτη
    (Αθήνα, ΕΙΕ, 30-31 Μαρτίου 2007)

  • Διάλεξη
    Terry Eagleton, Ο θάνατος της κριτικής ;
    (Αθήνα, ΕΙΕ, 24 Νοεμβρίου 2008)

  • Διεθνές Συμπόσιο
    Ernest Renan et la Grèce. Philosophie, langue et politique
    (Αθήνα, ΕΙΕ, 3 Απριλίου 2009)

  • Ημερίδα
    Η λογοτεχνία και οι τέχνες της εικόνας
    Ελληνική Εταιρεία Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας σε συνεργασία με το πρόγραμμα «Νεοελληνική γραμματολογία και Ιστορία των ιδεών, 18ος-20ός αι.» του ΙΝΕ/ΕΙΕ
    (Αθήνα, ΕΙΕ, 8 Οκτωβρίου 2010)

  • Διεθνές Συμπόσιο
    L’espace Méditerranéen: écriture de l’exil, migrances et discours post-colonial / The Mediterranean: writing exile, immigrations and postcolonial discourse
    (Αθήνα, ΕΙΕ, 5-6 Νοεμβρίου 2010)

  • Συνέδριο
    Η ποιητική του τοπίου
    Ελληνική Εταιρεία Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας σε συνεργασία με το πρόγραμμα «Νεοελληνική γραμματολογία και Ιστορία των ιδεών, 18ος-20ός αι.» του ΙΝΕ/ΕΙΕ
    (Αθήνα, ΕΙΕ, 19-22 Ιανουαρίου 2012).

  • Στρογγυλή τράπεζα
    Η εικόνα στην ποίηση του Καβάφη
    Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, σε συνεργασία με το ΙΙΕ/ΕΙΕ
    (Αθήνα, ΕΙΕ, 31 Οκτωβρίου 2013)

  • Σεμινάρια
    Αθήνα – Παρίσι 1945-1975. Λογοτεχνία και Πολιτική
    École Française d’Athènes και ΙΙΕ/ΕΙΕ, 2013-2014.
    • Lucile Arnoux-Farnoux (Παν/μιο της Tours), Ourania Polycandrioti (EIE), « Introduction générale » – Takis Théodoropoulos (συγγραφέας), « Camus et Malraux à Athènes » (27 Μαρτίου 2013).
    • Λίζυ Τσιριμώκου (καθηγήτρια Παν/μίου Αθηνών), «Στα χρόνια της στράτευσης. Ο Louis Aragon και οι Έλληνες» (24 Απριλίου 2013).
    • Χριστίνα Ντουνιά (αναπλ. καθηγήτρια Παν/μίου Αθηνών), «Ο Πωλ Ελυάρ στην Ελλάδα: Αθήνα 1946 – Γράμμος 1949» (15 Μαΐου 2013).
    • Δημήτρης Ραυτόπουλος (κριτικός, συγγραφέας), «Ένας Έλληνας συγγραφέας στο Παρίσι». Παρουσίαση: Λίζυ Τσιριμώκου (12 Ιουνίου 2013).
    • Ιωάννα Κωνσταντουλάκη-Χάντζου (ομότιμη καθηγήτρια Παν/μίου Αθηνών), « François Mauriac – Jean Cocteau: deux regards sur la Grèce de l’après-guerre » (2 Οκτωβρίου 2013)
    • Βασίλης Αλεξάκης (συγγραφέας), «Μία γλώσσα για να γελάω, και μία για να κλαίω» (13 Νοεμβρίου 2013).
    • Τίτος Πατρίκιος (ποιητής), «Ένας Έλληνας ποιητής στο Παρίσι» (11 Δεκεμβρίου 2013).

      Για την περίοδο Ιανουαρίου - Ιουνίου 2014 έχουν προγραμματιστεί οι διαλέξεις:
      Άλκη Ζέη (29 Ιανουαρίου 2014)
      Μαριλίζα Μητσού (26 Φεβρουαρίου 2014)
      Χρήστος Δανιήλ (Μάρτιος 2014)
      Κική Λαλαγιάννη (9 Απριλίου 2014)

 

Συνεργασίες

Το πρόγραμμα επιδιώκει τη συνεχή ενημέρωση και ανανέωση των μεθοδολογικών του εργαλείων. Για τον λόγο αυτό η ομάδα του έργου «Γραμματολογία» διατηρεί στενή συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, με τη Διεθνή Εταιρεία Συγκριτικής Φιλολογίας (Association Internationale de Littérature Comparée / International Association of Comparative Literature) καθώς και με τη Γαλλική Εταιρεία Γενικής και Συγκριτικής Φιλολογίας (Société Française de Littérature Générale et Comparée).

Επίσης, η ομάδα του έργου συνεργάζεται με ερευνητικά προγράμματα και δίκτυα στο εξωτερικό καθώς και με ελληνικά ερευνητικά προγράμματα:

  • Συνεργασία με τη Γαλλική Σχολή Αθηνών (École Française d’Athènes) στο πρόγραμμα: Αθήνα – Παρίσι 1945-1975.

    Επιστημονική Επιτροπή: Lucile Arnoux-Farnoux (ÉFA), Sophie Basch (καθηγήτρια, Université Paris-Sorbonne), Ευγένιος Μαθιόπουλος (καθηγητής, Πανεπιστήμιο Κρήτης), François Bordes (ερευνητής, Institut Mémoires de l’Édition Contemporaine - IMEC, Paris), François Loyer (CNRS), Μαρία Κουρούκλη (ÉFA-CNRS), Νικόλας Μανιτάκης (λέκτορας, ΕΚΠΑ), Ουρανία Πολυκανδριώτη (ερευνήτρια EIE), Παναγιώτης Τουρνικιώτης (καθηγητής, ΕΜΠ), Πολύνα Κοσμαδάκη (Μουσείο Μπενάκη), Christine Peltre (καθηγήτρια, Université Marc Bloch - Strasbourg II), Servanne Jollivet (ÉFA-CNRS).
    Διάρκεια: Ιανουάριος 2012 – Ιανουάριος 2017.
  • Συμμετοχή (από το 2007) στην επεξεργασία της Βιβλιογραφίας του Αδαμαντίου Κοραή (έλεγχος των λημμάτων και συμπλήρωση των κενών με αυτοψία), την οποία είχε καταρτίσει ο Φίλιππος Ηλιού. Το έργο πραγματοποιείται υπό την εποπτεία του Κώστα Λάππα, επίτιμου Διευθυντή του Κέντρου Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών. Πρόκειται για ένα υλικό που καλύπτει την περίοδο 1771-1985 και περιλαμβάνει την εργογραφία του Κοραή, άρθρα και μελέτες για τον Κοραή, καθώς και αναφορές στο πρόσωπο και το έργο του, διάσπαρτες σε ελληνικά και ξένα βιβλία και περιοδικά. Η εργασία γίνεται με επιχορήγηση του Ομίλου Μελέτης του Ελληνικού Διαφωτισμού (ΟΜΕΔ), ο οποίος και θα εκδώσει τη Βιβλιογραφία (Σοφία Ματθαίου).

  • Σύνταξη (από τον Απρίλιο 2011) των ελληνικών λημμάτων της BibliographieinternationaledelHumanismeetdelaRenaissance(Γενεύη, Librairie Droz), έργο που συντελείται υπό την εποπτεία του Conseil International de la Philosophie et des Sciences Humaines, με τη συνδρομή του Fonds National Suisse de la Recherche Scientifique και της UNESCO (υπεύθυνη: Σοφία Ματθαίου).

  • Συντονισμός της συγκέντρωσης των λημμάτων για την ελληνική συμβολή στην Encyclopedia of Romantic Nationalism in Europe (ERNiE). Bλ. τις γενικές δραστηριότητες του Α΄ Τομέα.

  • Συμμετοχή στο ερευνητικό δίκτυο αριστείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ramsès 2, με συντονιστικό φορέα την Maison Méditerranéenne des Sciences de l’Homme στο Aix-en-Provence της Γαλλίας. Στο δίκτυο συνεργάζονται 33 ερευνητικά και πανεπιστημιακά κέντρα από την Ευρώπη και από μεσογειακές χώρες, ενώ οι εργασίες κατανέμονται σε επί μέρους θεματικές ενότητες - εργαστήρια. Το ΙΝΕ συμμετείχε στο εργαστήριο «Mémoires en Méditerranée. Entre histoire et politique».

 

Δημοσιεύσεις

Στο εκδοτικό έργο του προγράμματος παρουσιάζονται και δημοσιεύματα των ερευνητών του που προηγήθηκαν της επίσημης έναρξής του και αποτέλεσαν προϋπόθεση για τη σύστασή του. Εδώ περιλαμβάνεται μία ενδεικτική επιλογή των δημοσιευμάτων από το έτος 2000 και μετά.

Αυτοτελείς εκδόσεις

Σοφία Mατθαίου, Στέφανος Α. Κουμανούδης (1818-1899). Σχεδίασμα βιογραφίας, Βιβλιοθήκη της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, Αθήνα 1999, σσ. 303.

—— (επιμέλεια σε συνεργασία με τον Παντελή Καρέλλο), Στεφάνου Α. Κουμανούδη ανέκδοτα κείμενα 1837-1845. Ημερολόγιον 1837-1845 - Πραγματεία κατά του Φαλλμεράϋερ ατελής, ΙΝΕ/ΕΙΕ-117, Αθήνα, 2010, σσ. 318.

Ουρανία Πολυκανδριώτη, Takis Theodoropoulos, La Méditerranée grecque, σειρά: Les Représentations de la Méditerranée, tome 6, Collection « Monde Méditerranéen », Maisonneuve et Larose, 2000, 56p.
—— (επιστημονική επιμέλεια και εισαγωγή σε συνεργασία με τον Ζ.Ι. Σιαφλέκη), Μύθοι, Γένη, Θέματα, τόμος Β΄ του Ταυτότητα και Ετερότητα στη Λογοτεχνία, 18ος-20ός αι.,Πρακτικά του Β΄ Διεθνούς Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας (Αθήνα, 8-11 Νοεμβρίου 1998), εκδόσεις Δόμος, Αθήνα 2000, 359 σελ. (Εισαγωγή, σ. 19-31).
—— (επιμέλεια σε συνεργασία με τον Z.I. Siaflekis), ExpressionsetreprésentationslittérairesdelaMéditerranée: Îlesetports, 16e-20esiècles, σειρά «Μελέτες και Έρευνες – 1» / « Études et Recherches - 1», της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, πρακτικά Συμποσίου (Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, 5-6 Νοεμβρίου 1999), εκδόσεις Πατάκης, Αθήνα 2002, 165 σελ. (Avant propos, σ. 9-17).
—— (επιμέλεια), Identité culturelle. Littérature, histoire, mémoire, Τετράδια Εργασίας – 30, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα 2006, 220 σελ.
—— (επιμέλεια σε συνεργασία), Les échelles de la mémoire en Méditerranée, sous la direction de Maryline Crivello, coordonné par Karine-Larissa Basset, Dimitri Nicolaïdis et Ourania Polycandrioti, Actes Sud / MMSH, coll.: « Études méditerranéennes », 2010, 362 p.
— Η διάπλαση των Ελλήνων. Αριστοτέλης Π. Κουρτίδης (1858-1928), Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών-123 (ISBN: 978-960-9538-05-3), Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας / Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς-48 (ISBN: 978-960-7138-43-9), Αθήνα 2011, 430 σελ.

Αλεξάνδρα Σφοίνη, Ξένοι συγγραφείς μεταφρασμένοι ελληνικά 15ος-17ος αιώνας, Ιστορική προσέγγιση του ελληνικού μεταφραστικού φαινομένου, πρόλογος Εμμ. Ν. Φραγκίσκος, Βιβλιοθήκη Ιστορίας των Ιδεών 3, Aθήνα 2003, ΚNE/EIE 84, 245 σελ.
(επιμέλεια – εισαγωγή) Ιστορία των εννοιών. Διαδρομές της ευρωπαϊκής ιστοριογραφίας, Θεωρία και Μελέτες της Ιστορίας 20, Αθήνα, ΕΜΝΕ – Μνήμων, 2006, 336 σελ.

Γιώργος Τόλιας (επιμέλεια), Ο Πυρετός Των Μαρμάρων, Μαρτυρίες για την Λεηλασία των Ελληνικών Μνημείων 1800-1820, Αθήνα, Ολκός, 1996, 265 σελ. (β΄ έκδοση Αθήνα, Το Βήμα, 2010, 330 σελ.).
——, La Médaille et la rouille. Images de la Grèce moderne dans la presse littéraire parisienne 1794-1815, Paris & Athènes, Hatier, 1997, 530 p.
—— (co-editor with M. Georgopoulou, C. Guilmet, Y. Pikoulas et C. Staikos), Following Pausanias: The Quest for Greek Antiquity, New Castle, DE / Athens, Oak Knoll Press / Kotinos Publications for the NHRF and the Gennadion Library, 2007, 253 p.
——, (επιμέλεια σε συνεργασία με τους Μ. Γεωργοπούλου, C. Guilmet, Γ. Πίκουλα και Κ. Στάικο), Στα βήματα του Παυσανία: η αναζήτηση της Ελληνικής αρχαιότητας, Αθήνα, Κότινος για το ΕΙΕ και τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, 2007, 253 σελ.

Άννα Ταμπάκη (επιμέλεια), Tendances actuelles de la Littérature comparée dans le Sud-Est de l’Europe / Contemporary Trends of Comparative Literature in South-Eastern Europe. Sous la direction de Anna Tabaki / Edited by Anna Tabaki. Τετράδια εργασίας 29, Séminaire de Littérature Comparée et d’ Histoire des Idées / Seminar on Comparative Literature and History of Ideas, Ιnstitut de Recherches Néohelléniques, Fondation Nationale de la Recherche Scientifique, Αθήνα 2006, 213 σελ.
—— (σε συνεργασία με τον Γιώργο Κεχαγιόγλου), Μιχαήλ Τσερβάντες, Ο επιτήδειος ευγενής δον Κισότης της Μάντσας. Η πρώτη γνωστή ελληνική μετάφραση έργου του Cervantes (τρίτη δεκαετία του 18ου αιώνα;). Εισαγωγή Γ. Κεχαγιόγλου – Α. Ταμπάκη, Κείμενο, Γλωσσάρι & Πίνακας Κύριων ονομάτων Γιώργος Κεχαγιόγλου, σειρά «Πηγές της Νεοελληνικής Γραμματείας και Ιστορίας»-1, ΙΝΕ/ΕΙΕ-99, Αθήνα 2007, σσ. *158+814+28 εικ. χ.α.

 

Δείτε επίσης τον πλήρη κατάλογο δημοσιεύσεων







 

 


© National Hellenic Research Foundation (NHRF), 48 Vassileos Constantinou Ave., 11635 Athens, Greece, Tel. +302107273700, Fax. +302107246618