ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ > Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών

Ιστορία του Πολιτισμού: Παιδεία, Θεσμοί, Τέχνη

Οικονομική και Κοινωνική Ιστορία

Πολιτική Ιστορία

 


 

Ελληνικός Τύπος

Αντικείμενο του προγράμματος

Η μελέτη του ελληνικού Τύπου από τις απαρχές της εμφάνισής του έως σήμερα. Η μελέτη αυτή κινείται γύρω από δύο βασικούς άξονες: α) τη συστηματική καταγραφή και μελέτη των εφημερίδων και λοιπών περιοδικών εντύπων που εκδόθηκαν στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς (κυρίως από τον Ελληνισμό της διασποράς και β) τη μελέτη ειδικότερων ζητημάτων που σχετίζονται με τον Τύπο (πολιτικός προσανατολισμός εντύπων, ενώσεις ιδιοκτητών και συντακτών, εργασιακές σχέσεις, κυκλοφοριακά μεγέθη κ.ά.).


Βασικοί στόχοι

  • Ανάπτυξη, εμπλουτισμός και αναδιοργάνωση της βάσης δεδομένων του προγράμματος (η οποία περιλαμβάνει ήδη περισσότερα από 20.000 αρχεία ελληνικών εφημερίδων και περιοδικών από τον 18ο έως 20ο αιώνα), σε συνεργασία με τη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων, το Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ) και τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), προκειμένου να δημιουργηθεί ένα πλήρως ψηφιοποιημένο ιστορικό αρχείο του Ελληνικού Τύπου, οι εγγραφές του οποίου θα διασυνδέονται μεταξύ τους, επιτρέποντας συνδυαστικές αναζητήσεις με βάση διάφορες παραμέτρους.
  • Σύνταξη τεκμηριωτικών ψηφιακών εκδόσεων, αρχής γενομένης από τον πλήρες ευρετήριο των δημοσιογράφων που αναφέρονται στην Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Τύπου καθώς και άλλο υλικό σχετιζόμενο με τον τύπο.
  • Έκδοση μονογραφιών και άρθρων γύρω από διάφορα αντικείμενα σχετιζόμενα με την ιστορία του Ελληνικού τύπου.

 

Ιστορικό

Το πρόγραμμα θεμελιώθηκε από την Λουκία Δρούλια, η οποία εργάστηκε από το 1996 για αυτόν τον στόχο. Το πιο σημαντικό έργο μέχρι στιγμής έργο του Προγράμματος υπήρξε η δημοσίευση της τετράτομης Εγκυκλοπαίδειας του Ελληνικού Τύπου, που καλύπτει την περίοδο 1784-1974 (επιμέλεια Λουκία Δρούλια και Γιούλα Κουτσοπανάγου) και περιλαμβάνει περίπου 2.500 λήμματα, με το προφίλ των πιο σημαντικών εφημερίδων και περιοδικών που δημοσιεύθηκαν στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό (στην ελληνική γλώσσα), και μια επιλεκτική παρουσίαση προσώπων που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη δημοσίευσή τους (εκδότες, διευθυντές, δημοσιογράφοι, σκιτσογράφοι).

 

Μέλη προγράμματος

Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, Διευθυντής Ερευνών, Υπεύθυνος προγράμματος
Λουκία Δρούλια, Ομότιμη Διευθύντρια Ερευνών
Κατερίνα Δέδε, Ειδικός Τεχνικός Επιστήμονας

 

Δημοσιεύσεις

  • Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Τύπου 1784-1974, Λουκία Δρούλια - Γιούλα Κουτσοπανάγου (επιμ.), Αθήνα 2008, 4 τόμοι, 2421 σ.
  • Το Γλωσσικό Ζήτημα κ' οι Γαζετατζήδες της Πόλης, Εισαγωγή: Β. Κεχριώτης, Επιλεγόμενα: Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου, Αθήνα 2002, 56 σ.
  • Ο ελληνικός Τύπος, 1784 ως σήμερα Ιστορικές και θεωρητικές προσεγγίσεις, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου (23-25 Μαΐου 2002), Λουκία Δρούλια (επιμ.) Αθήνα, ΙΝΕ/ΕΙΕ, 608 σ.
  • Σειρά: “Βιβλιοθήκη της Εγκυκλοπαίδειας του Ελληνικού Τύπου”
    • Μάγδα Μ. Κιτρομηλίδου, Η εφημερίδα Πάφος της Κύπρου, 1921-1950, πρόλογος Λουκία Δρούλια. Εισαγωγή Πέτρος Παπαπολυβίου, Αθήνα, ΙΝΕ/ΕΙΕ, 2005, 530 σ.
    • Η Ελλάδα του Γεωργίου Α΄. Πολιτική κριτική του Μιχαήλ Γ. Σακελλαρίου στην "Κραυγή του εκπνέοντος Ελληνισμού” των Πατρών" (1910-1911), πρόλογος Π.Μ. Κιτρομηλίδης. Εισαγωγή: Μ.Β Σακελλαρίου, Αθήνα, ΙΝΕ/ΕΙΕ, 2009, 439 σ.
    • Olga Cicanci, Πολιτικά ζητήματα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στον ελληνόγλωσσο τύπο της Ρουμανίας τον 19ο αιώνα, Αθήνα, ΙΝΕ/ΕΙΕ, 2012, 168 σ.
    • Βασιλική Βασιλούδη, Η Εφημερίς των Παίδων (1868-1893). Περιοδικός τύπος  και προτεσταντικά πρότυπα, ΙΙΕ/ΕΙΕ, Αθήνα 2013, 370 σ.

 

Συνεργασίες

  • Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων
  • Ελληνικό Λογοτεχνικό & Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ)
  • Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ)

 

Δραστηριότητες

  • Οργάνωση του Διεθνούς Συνεδρίου με θέμα "Ο Ελληνικός Τύπος 1784 ως σήμερα- Ιστορικές και θεωρητικές προσεγγίσεις" (23-25 Μαϊου 2002)
  • Συνδιοργάνωση με το ΕΛΙΑ της έκθεσης "Έξι περί Τύπου Ενότητες" (23-25 Μαϊου 2002).


 

© National Hellenic Research Foundation (NHRF), 48 Vassileos Constantinou Ave., 11635 Athens, Greece, Tel. +302107273700, Fax. +302107246618